Πλήρης οδηγός για την οργάνωση της σχολικής ζωής στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, βασισμένος στην ΚΥΑ 102791/ΓΔ4/2024 (ΦΕΚ Β΄ 5130/10-9-2024, όπως τροποποιήθηκε ως 25-11-2025). Η εγκύκλιος 13963/ΓΔ4/2018 έχει αντικατασταθεί πλήρως — παρατίθεται μόνο για ιστορική σύγκριση όπου κρίνεται χρήσιμο.
📅 Σχολικό & Διδακτικό Έτος
Πότε αρχίζει και πότε λήγει το διδακτικό έτος;
Η διδασκαλία ξεκινά στις 11 Σεπτεμβρίου. Τα μαθήματα λήγουν το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Μαΐου (η ακριβής ημερομηνία καθορίζεται με απόφαση ΥΠΑΙΘΑ έως 20 Απριλίου). Το διδακτικό έτος ολοκληρώνεται στις 30 Ιουνίου. Χωρίζεται σε δύο τετράμηνα: Α΄ (11/9–20/1) και Β΄ (21/1–λήξη μαθημάτων).
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 1
Ποιες είναι οι σχολικές διακοπές;
Χριστούγεννα: 24 Δεκεμβρίου – 7 Ιανουαρίου | Πάσχα: Μεγάλη Δευτέρα – Κυριακή του Θωμά | Θερινές: 1 Ιουλίου – 31 Αυγούστου. Κατά τις θερινές διακοπές τα σχολεία δέχονται κοινό 1 ημέρα/εβδομάδα, που ορίζεται από τον Διευθυντή Εκπαίδευσης.
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 2
Τι ισχύει για την εορτή των Τριών Ιεραρχών;
Πραγματοποιούνται εορταστικές εκδηλώσεις τη 30η Ιανουαρίου, με διάρκεια που ορίζεται κάθε χρόνο με εγκύκλιο ΥΠΑΙΘΑ. Κατά τα λοιπά το ωρολόγιο πρόγραμμα τηρείται κανονικά. Αν η 30/1 πέσει Σάββατο ή Κυριακή, οι εκδηλώσεις γίνονται την προηγούμενη Παρασκευή. (Η εγκύκλιος 2018 προέβλεπε αφιερωμένο δίωρο — η ΚΥΑ 2024 παραπέμπει σε εγκύκλιο ΥΠΑΙΘΑ.)
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 2, παρ. 4Α
✏️ Εγγραφές
Πότε γίνονται οι εγγραφές σε ΓΕΛ και ΕΠΑΛ;
Οι αιτήσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά (e-εγγραφές) από Μάιο έως Ιούνιο. Κατ' εξαίρεση, εγγραφές τον Σεπτέμβριο (πριν την έναρξη μαθημάτων) για: α) μαθητές που παραπέμφθηκαν σε εξεταστική Σεπτεμβρίου, β) απόφοιτους ΓΕΛ/ΕΠΑΛ που επιθυμούν εγγραφή σε ΕΠΑΛ για πτυχίο ειδικότητας, γ) μαθητές που αδυνατούσαν λόγω ανωτέρας βίας. Εκπρόθεσμες εγγραφές (έως 5 ημέρες μετά την έναρξη) με έγκριση Διευθυντή Εκπαίδευσης — καταχωρίζονται αυθημερόν στο Myschool.
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 8, παρ. Β
Τι δικαιολογητικά χρειάζονται για εγγραφή στο Γυμνάσιο;
α) Απολυτήριο Δημοτικού (αν δεν έχει διαβιβαστεί υπηρεσιακώς), β) Υπεύθυνη δήλωση κηδεμόνα (νόμιμη άσκηση επιμέλειας, αποδοχή ηλεκτρονικής ενημέρωσης), γ) Αντίγραφο αστυνομικής ταυτότητας ή πιστοποιητικό Δήμου, δ) Υπεύθυνη δήλωση μη διπλής φοίτησης και μη κατοχής απολυτηρίου Γυμνασίου.
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 8, παρ. Ε.1
Επιτρέπεται η διπλή φοίτηση;
Δεν επιτρέπεται ταυτόχρονη φοίτηση σε Γυμνάσιο, ΓΕΛ ή ΕΠΑΛ και σε άλλο σχολείο/σχολή Δευτεροβάθμιας ή Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, ΕΠΑΣ, ΕΣΚ, ΣΑΕΚ ή αντίστοιχα ιδρύματα αλλοδαπής. Υποβάλλεται υπεύθυνη δήλωση κάθε έτος φοίτησης.
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 8, παρ. ΙΕ
🔄 Μετεγγραφές
Πότε επιτρέπεται μετεγγραφή;
Σε Γυμνάσια/ΓΕΛ: από έναρξη διδακτικού έτους έως λήξη Α΄ τετραμήνου. Για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους, έως 10 ημέρες πριν τη λήξη μαθημάτων (Διευθυντής Εκπαίδευσης). Σε ΕΠΑΛ: έως 30 Σεπτεμβρίου για αλλαγή τομέα/ειδικότητας, με ειδικότερες ρυθμίσεις ανά τάξη και περίπτωση. Μαθητές μετακινούμενων πληθυσμών/δομών φιλοξενίας: μέχρι τη λήξη των μαθημάτων.
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρα 14–16
Ποιος εγκρίνει τις μετεγγραφές;
Κανονικά: Διευθυντής σχολείου υποδοχής. Σε διαφωνία: Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (αν ανήκουν στην ίδια Διεύθυνση) ή Περιφερειακός Διευθυντής (αν ανήκουν σε διαφορετική). Μετεγγραφές ΕΠΑΛ εκτός χρόνου για αλλαγή τομέα: Προϊστάμενος Διεύθυνσης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης ΥΠΑΙΘΑ. Κατ' εξαίρεση μετεγγραφές σε ΓΕΛ: Διευθυντής Εκπαίδευσης με κοινοποίηση στη Γεν. Διεύθυνση Σπουδών ΥΠΑΙΘΑ.
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρα 14–15
📊 Απουσίες & Φοίτηση
Πόσες απουσίες επιτρέπονται για επαρκή φοίτηση;
Επαρκής χαρακτηρίζεται η φοίτηση εφόσον: α) το σύνολο δεν υπερβαίνει τις 50, ή β) δεν υπερβαίνει τις 114 και οι πάνω από 50 είναι δικαιολογημένες. (Η εγκύκλιος 2018 είχε καταργήσει τη διάκριση δικαιολογημένων/αδικαιολόγητων — η ΚΥΑ 2024 την επανέφερε.)
| Κατηγορία σχολείου | Συνολικό όριο | Εκ των οποίων αδικ/τες |
|---|---|---|
| Ημερήσιο Γυμν./ΓΕΛ/ΕΠΑΛ | 114 | έως 50 |
| Εσπερινό / Μουσικό / Καλλιτεχνικό | 130 | έως 55 |
| ΕΠΑΛ Β΄/Γ΄ Ημερήσιο (μόνο Τομέας/Ειδικ.) | 75 | έως 25 |
| ΕΠΑΛ Β΄/Γ΄ Εσπερινό (μόνο Τομέας/Ειδικ.) | 78 | έως 26 |
| Αθλητές Εθνικής Ομάδας (επιπλέον) | +140 | — |
| Αθλητές αναγνωρισμένων ομοσπονδιών (επιπλέον) | +120 | — |
| Αθλητές σε πανελλήνιους/διεθνείς αγώνες (επιπλέον) | +70 | — |
| Μαθητές ΑμεΑ/ΕΕΑ (επιπλέον) | +30% | — |
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 25 | Εγκύκλιος 13963/2018 — §Α (αντικ.)
Ποιες απουσίες ΔΕΝ μετράνε για τον χαρακτηρισμό φοίτησης;
Δεν προσμετρώνται (καταχωρίζονται αλλά εξαιρούνται):
- Συμμετοχή σε εγκεκριμένες δραστηριότητες εσωτερικού/εξωτερικού
- Προσέλευση ενώπιον Συμβουλίου Επιλογής Οπλιτών
- Θρησκευτικές εορτές: Καθολικοί (Μνηστήρος Ιωσήφ, Αγ. Δωρεά, Λατινικό Πάσχα), Εβραίοι (Πρωτοχρονιά, Εξιλέωση, Εβραϊκό Πάσχα), Μουσουλμάνοι (Εΐντ Αλ-Φιτρ, Εΐντ Αλ-Αντχά)
- Μετεγγραφή: έως 3 ημέρες (εκτός της ημέρας έκδοσης σημειώματος)
- Απαλλαγή μαθήματος (παρευρίσκονται στο σχολείο)
- Δυσμενείς καιρικές συνθήκες
- Πρόγραμμα κινητικότητας εξωτερικού (έως 4 μήνες)
- Απεργία ΚΤΕΛ ή ΜΜΜ (με βεβαίωση)
- Επισκέψεις σε ΚΕΔΑΣΥ: έως 2 ημέρες
- Χρόνιες παθήσεις (αιμοκάθαρση, νεοπλασίες, διαβήτης, αναιμία κλπ.): έως 24 ημέρες/έτος
- Έκτακτα επείγοντα χειρουργικά/νοσηλεία: έως 20 ημέρες/έτος
- Σοβαρά περιστατικά χωρίς νοσηλεία: έως 10 ημέρες/έτος
- Εποχικές επιδημίες (με απόφαση Συλλόγου): έως 5 εργάσιμες ημέρες
- Εξαιρετικές επιδόσεις σε μουσική/χορό/καλές τέχνες (συναυλίες πανελλήνιας/διεθνούς εμβέλειας): έως 2 εβδομάδες
- Πανελλήνιοι/διεθνείς διαγωνισμοί (εγκεκριμένοι από ΥΠΑΙΘΑ)
- Σχολικές αθλητικές δραστηριότητες
- Εθελοντική αιμοδοσία: 1–2 ημέρες
- Εισιτήριες εξετάσεις σχολών Τριτοβάθμιας (εκτός Πανελλαδικών)
- Προκαταρκτικές εξετάσεις Στρατιωτικών/Αστυνομίας/Λιμενικού/Πυροσβεστικής
- Υποχρεωτική παρουσία σε Δικαστήριο
- Θάνατος συγγενούς α΄/β΄ βαθμού: έως 3 εργάσιμες ημέρες
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 21 | Εγκύκλιος 13963/2018 — §Α (αντικ.)
Πώς δικαιολογούνται οι απουσίες;
Με υπεύθυνη δήλωση κηδεμόνα για απουσίες έως 2 ημερών (λόγω ασθένειας ή σοβαρών οικογενειακών λόγων) — συνολικά έως 5 ημέρες/έτος, εντός 10 εργάσιμων ημερών από την επιστροφή. Για απουσίες άνω των 2 ημερών: ιατρική βεβαίωση (ιδιώτη ή νοσοκομείου), επίσης εντός 10 εργάσιμων ημερών. Μετά την προθεσμία κανένα δικαιολογητικό δεν γίνεται δεκτό.
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 26
Πότε ενημερώνονται οι κηδεμόνες για τις απουσίες;
Ο υπεύθυνος τμήματος ενημερώνει άμεσα όταν ο μαθητής συμπληρώσει 25 απουσίες ή απουσιάσει 3 συνεχόμενες ημέρες. Μετά την πρώτη ενημέρωση, ενημέρωση τις πρώτες 5 εργάσιμες ημέρες κάθε μήνα εφόσον υπάρχει μεταβολή. Τρόποι: τηλέφωνο, email σχολείου, SMS, επιστολή. (Η εγκύκλιος 2018 προέβλεπε ενημέρωση ανά εβδομάδα και κατώφλι 30 απουσιών.)
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 26, παρ. 1 | Εγκύκλιος 13963/2018 — §Α (αντικ.)
Πώς τηρείται το απουσιολόγιο;
Ο διδάσκων υπογράφει στην αρχή κάθε ώρας και έχει αποκλειστική ευθύνη ελέγχου. Η συμπλήρωση και φύλαξη του Ημερήσιου Δελτίου Φοίτησης μπορεί να ανατεθεί σε μαθητή/ές με κριτήρια που ορίζει ο Σύλλογος Διδασκόντων. (Η εγκύκλιος 2018 πρόσθετε ότι η ανάθεση γίνεται με σύμφωνη γνώμη του μαθητή — δεν επαναλαμβάνεται ρητά στην ΚΥΑ 2024.)
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 24 | Εγκύκλιος 13963/2018 — §Β (αντικ.)
🏫 Απαλλαγές από Μαθήματα
Απαλλαγή από τη Φυσική Αγωγή — πώς γίνεται;
Αίτηση κηδεμόνα με ιατρική βεβαίωση, εντός 5 ημερών από έναρξη ή εμφάνιση πάθησης. Εξετάζεται από τριμελή επιτροπή (Διευθυντής, καθηγητής ΦΑ, υπεύθυνος τμήματος). Ο μαθητής παραμένει στο σχολείο απασχολούμενος αλλιώς. Δεν απαιτείται βεβαίωση αν η πάθηση αναφέρεται στο Ατομικό Δελτίο Υγείας.
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 22, παρ. 1
Απαλλαγή από τα Θρησκευτικά — ποια η διαδικασία;
Αίτηση με φράση: «Λόγοι θρησκευτικής συνείδησης δεν επιτρέπουν τη συμμετοχή μου/του παιδιού μου στο μάθημα των Θρησκευτικών». Υπογράφεται από τον ίδιο (ενήλικος) ή και τους δύο γονείς (ανήλικος). Υποβάλλεται 1–5 Σεπτεμβρίου – πέντε ημέρες από έναρξη μαθημάτων. Ισχύει για ολόκληρο το σχολικό έτος. Οι απαλλασσόμενοι δεν αποχωρούν — απασχολούνται αλλού. Η απαλλαγή από Θρησκευτικά συνεπάγεται και απαλλαγή από προσευχή/εκκλησιασμό (αν δηλωθεί).
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 22, παρ. 3
📵 Κινητά Τηλέφωνα
Τι ισχύει για τα κινητά τηλέφωνα στο σχολείο;
Απαγορεύεται η εμφανής κατοχή ή χρήση σε όλους τους χώρους (κτίρια και υπαίθριοι). Εξαίρεση: ιατρικές εφαρμογές με γνωμάτευση. Εκπαιδευτικοί: κινητά απενεργοποιημένα κατά το μάθημα (χρήση μόνο στα διαλείμματα, στο γραφείο). Συνέπειες παραβίασης:
- Χρήση κινητού → αποβολή 1 ημέρας
- Φωτογράφιση/βιντεοσκόπηση → αποβολή έως 5 ημέρες
- Καταγραφή ευαίσθητων δεδομένων τρίτων → υποχρεωτική αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 28, παρ. 4 | Νέα ρύθμιση — δεν υπήρχε στην εγκύκλιο 2018
⚠️ Παιδαγωγικά Μέτρα
Ποια παιδαγωγικά μέτρα προβλέπονται και ποιος τα επιβάλλει;
Τα μέτρα δεν εφαρμόζονται κατά σειρά — κρίνονται ad hoc ανάλογα με την περίπτωση. Πρέπει πάντα να προηγούνται οι παιδαγωγικές παρεμβάσεις. (Η εγκύκλιος 2018 είχε περιορίσει την αποβολή σε 2 ημέρες — η ΚΥΑ 2024 επαναφέρει έως 5.)
| Παιδαγωγικό Μέτρο | Ποιος επιβάλλει | Μετράει ως απουσία; |
|---|---|---|
| Προφορική παρατήρηση | Κάθε εκπαιδευτικός | Όχι |
| Επίπληξη | Κάθε εκπαιδευτικός | Όχι |
| Ωριαία απομάκρυνση | Κάθε εκπαιδευτικός | Ναι |
| Αποβολή έως 3 ημέρες | Διευθυντής | Ναι |
| Αποβολή έως 5 ημέρες | Σύλλογος Διδ. | Ναι |
| Αποκλεισμός από εκδρομές/εκδηλώσεις | Σύλλογος Διδ. | Όχι |
| Αλλαγή τμήματος | Σύλλογος Διδ. | — |
| Αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος | Σύλλογος Διδ. | — |
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 28, παρ. 2–3 | Εγκύκλιος 13963/2018 — §Ζ (αντικ.)
Τι σημαίνει «αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος» και πώς επιβάλλεται;
Μεταφορά σε άλλο σχολείο — μόνιμη, ο μαθητής δεν επιστρέφει ποτέ. Απαιτεί: α) Έγγραφη ενημέρωση κηδεμόνων 5 ημέρες πριν, β) Υποχρεωτική ακρόαση (κηδεμόνες + Μαθητική Κοινότητα), γ) Πλήρως αιτιολογημένο πρακτικό Συλλόγου, δ) Γνώμη Συμβούλου Παιδαγωγικής Ευθύνης, ε) Ο Διευθυντής Εκπαίδευσης επιλέγει το νέο σχολείο. Εφαρμόζεται και σε Π.Σ./ΠΕΙ.Σ./Μουσικά/Π.ΕΠΑΛ (τότε αποκλείεται εφεξής κάθε ίδιου τύπου σχολείο).
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 28, παρ. 3.v
Τι γίνεται με επαναλαμβανόμενες ωριαίες απομακρύνσεις;
Μετά από 3 απομακρύνσεις από τον ίδιο εκπαιδευτικό ή 5 συνολικά, ο Σύλλογος Διδασκόντων μπορεί να επιβάλει αποβολή (με προειδοποίηση για πιθανή αλλαγή τμήματος). Αν η συμπεριφορά συνεχίζεται: αλλαγή τμήματος. (Ίδια ρύθμιση με εγκύκλιο 2018.)
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 28, παρ. 8 | Εγκύκλιος 13963/2018 — §Ζ (αντικ.)
🎓 Διαγωγή
Πώς χαρακτηρίζεται η διαγωγή και πού αναγράφεται;
Τρεις χαρακτηρισμοί: «Εξαιρετική» (απόλυτη τήρηση κανόνων), «Καλή» (μικρές παρεκκλίσεις), «Μεμπτή» (σοβαρές παρεκκλίσεις, δυνατή επανόρθωση εντός σχολείου). Αναγράφεται υποχρεωτικά στους τίτλους σπουδών (απολυτήρια, πτυχία, αποδεικτικά). (Η εγκύκλιος 2018 είχε καταργήσει την αναγραφή — επανήλθε με ν.4692/2020.)
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 29 | Ν. 4692/2020 ΦΕΚ Α΄ 111/2020 — Άρθρο 5 | Εγκύκλιος 13963/2018 — §Θ (αντικ.)
🏆 Τιμητικές Διακρίσεις
Ποιες τιμητικές διακρίσεις προβλέπονται;
- Αριστείο Προόδου — βαθμός «Άριστα» (≥18,5)
- Βραβείο Προόδου — υψηλότερος βαθμός τμήματος με «Εξαιρετική» διαγωγή (σε ισοβαθμία, βραβεύονται όλοι οι ισόβαθμοι)
- Έπαινος Προσωπικής Βελτίωσης — σημαντική βελτίωση επίδοσης ή συμπεριφοράς (εισήχθη 2018)
- Ειδικός Έπαινος — πράξεις αλληλεγγύης και κοινωνικής προσφοράς (νέο στην ΚΥΑ 2024)
Επιδίδονται κατά την Εορτή της Σημαίας με παρουσία τοπικών αρχών και κηδεμόνων.
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 28, παρ. 9–14 | Εγκύκλιος 13963/2018 — §Η (αντικ.)
🌙 Εσπερινά Σχολεία
Ποιοι έχουν δικαίωμα φοίτησης σε εσπερινό;
- Ενήλικοι μαθητές (18+)
- Ανήλικοι εργαζόμενοι αποκλειστικά πρωινές ώρες — με αντίγραφο βιβλιαρίου εργασίας και εκτύπωση ΕΡΓΑΝΗ
- Ανήλικοι εργαζόμενοι σε επιχείρηση συγγενών α΄/β΄ βαθμού ή συζύγων
- Ανήλικοι που απασχολούνται στο ναυτιλιακό/αλιευτικό τομέα (με ναυτικό φυλλάδιο)
- Ανήλικοι που παρακολουθούνται από Υπηρεσία Επιμελητών Ανηλίκων
- Ανήλικοι που απασχολούν τις δικαστικές/εισαγγελικές αρχές
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 32
📋 Εσωτερικός Κανονισμός & Σχολική Ζωή
Τι είναι ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας;
Σύνολο κανόνων που εξειδικεύουν τις γενικές διατάξεις στις ιδιαιτερότητες κάθε σχολείου. Καταρτίζεται από τον Σύλλογο Διδασκόντων σε συνεργασία με τις Μαθητικές Κοινότητες στην αρχή κάθε έτους. Κοινοποιείται στη Διεύθυνση Εκπαίδευσης. (Εισήχθη ως «Πλαίσιο Οργάνωσης Σχολικής Ζωής» το 2018 — μετονομάστηκε με ΥΑ 13423/ΓΔ4/2021.)
ΚΥΑ 102791/2024 ΦΕΚ Β΄ 5130/2024 — Άρθρο 27, παρ. 5 | ΥΑ 13423/ΓΔ4/2021 ΦΕΚ Β΄ 491/2021 | Εγκύκλιος 13963/2018 — §ΣΤ (αντικ.)
Πηγές: ΚΥΑ 102791/ΓΔ4/2024 — ΦΕΚ Β΄ 5130/10-9-2024, όπως τροποποιήθηκε (ΥΑ 110490/2024, 77971/2025, 106126/2025) | Ν. 4692/2020 — ΦΕΚ Α΄ 111 | ΥΑ 13423/ΓΔ4/2021 — ΦΕΚ Β΄ 491 | Εγκύκλιος 13963/ΓΔ4/26-1-2018 (ΑΔΑ: 7ΥΓ74653ΠΣ-ΓΞ5) — αντικαταστάθηκε