Φοίτηση Μαθητών στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: Τι Ισχύει Σήμερα για τις Απουσίες

Ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα γονέων και μαθητών αφορά στις απουσίες: πόσες επιτρέπονται, ποιες δικαιολογούνται, ποιες δεν μετράνε καθόλου και τι συνέπειες έχει η υπέρβαση των ορίων. Το ισχύον πλαίσιο ορίζεται πλέον από την Κοινή Υπουργική Απόφαση 102791/ΓΔ4, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Β΄ 5130/10-09-2024, η οποία αντικατέστησε το προηγούμενο καθεστώς και εισήγαγε σημαντικές αλλαγές στον τρόπο καταγραφής και υπολογισμού των απουσιών.

Τι Σημαίνει «Φοίτηση» και Γιατί Μετράει

Σύμφωνα με το άρθρο 20 της ΚΥΑ, η προαγωγή και η απόλυση των μαθητών/τριών σε Γυμνάσια, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ., Γυμνάσια Ε.Α.Ε., Λύκεια Ε.Α.Ε., ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ-Λ και Ε.Ε.Ε.ΕΚ εξαρτάται τόσο από την επίδοσή τους όσο και από την τακτική τους φοίτηση στο σχολείο κατά τη διάρκεια του διδακτικού έτους. Η φοίτηση συνεπάγεται το δικαίωμα αλλά και την υποχρέωση παρακολούθησης όλων των μαθημάτων του προγράμματος σπουδών.

Οι απουσίες μετρούνται ανά διδακτική ώρα — κάθε ώρα που απουσιάζει ο μαθητής μετράει ως μία (1) απουσία. Το Ημερήσιο Δελτίο Φοίτησης υπογράφεται στην αρχή κάθε διδακτικής ώρας από τον/την εκπαιδευτικό που έχει και την αποκλειστική ευθύνη ελέγχου.

Πότε Χαρακτηρίζεται «Επαρκής» η Φοίτηση

Η φοίτηση μαθητή/τριας χαρακτηρίζεται επαρκής εφόσον πληρούται μία από τις δύο παρακάτω προϋποθέσεις:

Με απλά λόγια: έως 50 απουσίες, ο μαθητής δεν χρειάζεται καμία εξήγηση. Από 51 έως 114, οι επιπλέον απουσίες πρέπει να δικαιολογηθούν. Πάνω από 114 (χωρίς ειδική εξαίρεση), η φοίτηση κρίνεται ανεπαρκής και ο μαθητής επαναλαμβάνει την τάξη.

Ειδικές κατηγορίες σχολείων — προσαυξήσεις ορίων

• Μουσικά & Καλλιτεχνικά σχολεία / Εσπερινά Γυμνάσια-ΓΕΛ-ΕΠΑΛ: τα όρια αυξάνονται κατά 16 (5 αδικαιολόγητες + 11 δικαιολογημένες).
• Ιδιωτικά σχολεία με διευρυμένο ωρολόγιο: ανάλογη προσαύξηση βάσει των επιπλέον διδακτικών ωρών.
• Μαθητές/τριες με αναπηρία ή ΕΕΑ: η φοίτηση θεωρείται επαρκής όταν το σύνολο των επιπλέον απουσιών δεν υπερβαίνει το 30% των προβλεπόμενων ωρών και οφείλονται αποδεδειγμένα σε συμμετοχή σε προγράμματα αποκατάστασης/θεραπείας.

Πώς Δικαιολογούνται οι Απουσίες

Τα δικαιολογητικά υποβάλλονται στο σχολείο — είτε αυτοπροσώπως από τον κηδεμόνα, είτε ηλεκτρονικά μέσω Gov.gr — εντός 10 εργάσιμων ημερών από την ημέρα επιστροφής του μαθητή. Εκπρόθεσμα δικαιολογητικά δεν γίνονται δεκτά.

Δικαιολόγηση με υπεύθυνη δήλωση κηδεμόνα

Για απουσίες έως δύο (2) συνεχόμενων ημερών λόγω ασθένειας ή σοβαρών οικογενειακών λόγων αρκεί υπεύθυνη δήλωση του γονέα/κηδεμόνα. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να δικαιολογηθούν συνολικά έως 5 ημέρες ανά διδακτικό έτος.

Δικαιολόγηση με ιατρική βεβαίωση

Για απουσίες άνω των δύο (2) ημερών λόγω ασθένειας απαιτείται βεβαίωση δημόσιου ή ιδιωτικού νοσηλευτικού ιδρύματος ή οποιουδήποτε ιδιώτη ιατρού, που να πιστοποιεί το είδος και τη διάρκεια της ασθένειας. Η βεβαίωση κατατίθεται το αργότερο έως την 10η εργάσιμη ημέρα από την επιστροφή.

Απουσίες που ΔΕΝ Προσμετρώνται στη Φοίτηση (Άρθρο 21)

Σύμφωνα με το άρθρο 21 της ΚΥΑ (ΦΕΚ 5130/2024), υπάρχει σημαντική κατηγορία απουσιών που καταχωρίζονται μεν στο απουσιολόγιο, αλλά δεν λαμβάνονται υπόψη κατά τον χαρακτηρισμό της φοίτησης — εφόσον προσκομιστούν τα απαραίτητα δικαιολογητικά.

1. Εγκεκριμένες εκδηλώσεις & δραστηριότητες

Δεν προσμετρώνται απουσίες λόγω συμμετοχής σε δραστηριότητες (εντός ή εκτός Ελλάδας) που έχουν εγκριθεί από τα αρμόδια όργανα, καθώς και λόγω συμμετοχής σε προγράμματα κινητικότητας στο εξωτερικό διάρκειας έως 4 μηνών (με βεβαίωση φοίτησης).

2. Θρησκευτικές εορτές

Δεν προσμετρώνται απουσίες για εορτές Ρωμαιοκαθολικών (Μνήστωρ Ιωσήφ, Αγία Δωρεά, Λατινικό Πάσχα ±1 ημέρα), Εβραίων (Πρωτοχρονιά, Ημέρα Εξιλέωσης, Πάσχα ±1) και Μουσουλμάνων (Eid al-Fitr, Eid al-Adha ±1 ημέρα), εφόσον κατατεθεί υπεύθυνη δήλωση με τις συγκεκριμένες ημερομηνίες.

3. Σοβαρά περιστατικά υγείας (έως 20 ημέρες)

Δεν προσμετρώνται απουσίες έως 20 ημερών για έκτακτα περιστατικά που απαιτούν χειρουργική επέμβαση, νοσηλεία σε νοσοκομείο ή παρατεταμένη θεραπεία για χρόνιες παθήσεις.

4. Χρόνιες παθήσεις (έως 24 ημέρες)

Ειδική πρόβλεψη για μαθητές που υποβάλλονται συστηματικά σε:

• Αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση (νεφρική ανεπάρκεια)
• Θεραπεία αποδοχής μοσχεύματος
• Θεραπεία συντήρησης για νεοπλασίες (καρκίνος)
• Σακχαρώδη διαβήτη (υπό τους όρους της ΥΑ 2209/1998)
• Μεσογειακή ή δρεπανοκυτταρική αναιμία (μεταγγίσεις αίματος)
• Αιμορροφιλία

5. Αθλητικές υποχρεώσεις

Με απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων δεν προσμετρώνται απουσίες για συμμετοχή σε σχολικούς αθλητικούς αγώνες ή υποχρεώσεις εθνικών ομάδων. Επιπλέον, μαθητές-αθλητές μπορούν να υπερβούν το όριο των 114 απουσιών:

• Έως +140 επιπλέον αν συμμετέχουν σε Ολυμπιακούς/Παγκόσμιους/Ευρωπαϊκούς αγώνες ως μέλη εθνικής ομάδας
• Έως +120 επιπλέον αν συμμετέχουν σε κλιμάκια προετοιμασίας εθνικής ομάδας
• Έως +70 επιπλέον αν αγωνίζονται σε πανελλήνιους ή διεθνείς αγώνες αναγνωρισμένης ομοσπονδίας

6. Προκαταρκτικές εξετάσεις για Στρατιωτικές Σχολές κ.λπ.

Δεν προσμετρώνται απουσίες για τις διαδικασίες ψυχομετρικών, υγειονομικών και αθλητικών εξετάσεων για εισαγωγή στις Στρατιωτικές Σχολές, Σχολές ΕΛ.ΑΣ., Πυροσβεστικού, Λιμενικού και ΑΕΝ. Αν οι εξετάσεις γίνονται εκτός της Περιφερειακής Ενότητας μόνιμης κατοικίας, δεν προσμετράται και η ημέρα πριν και η ημέρα μετά.

7. Άλλες εξαιρέσεις

• Μετεγγραφή σε άλλο σχολείο: έως 3 ημέρες
• Απαλλαγή από μάθημα (εφόσον ο μαθητής παρευρίσκεται στο σχολείο)
• Δυσμενείς καιρικές συνθήκες που καθιστούν αδύνατη την προσέλευση
• Απεργίες ΜΜΜ ή ΚΤΕΛ (με επίσημη βεβαίωση από τον αρμόδιο φορέα/Περιφέρεια)
• Υποχρεωτική παρουσία σε Δικαστήριο
• Πένθος: έως 3 εργάσιμες ημέρες για θάνατο συγγενούς έως Β΄ βαθμού
• Επισκέψεις σε ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.: έως 2 ημέρες
• Συμβούλιο Επιλογής Οπλιτών (με νόμιμη βεβαίωση)

Ενημέρωση Γονέων — Πότε Ειδοποιείται ο Κηδεμόνας

Όταν ο μαθητής/τρια συμπληρώσει 25 απουσίες (οποιασδήποτε κατηγορίας), ο υπεύθυνος καθηγητής τμήματος ενημερώνει άμεσα τον γονέα/κηδεμόνα. Αυτό αποτελεί σημαντική πρόβλεψη για έγκαιρη παρέμβαση πριν η κατάσταση οδηγήσει σε ανεπαρκή φοίτηση.

Συνέπειες Ανεπαρκούς Φοίτησης

Μαθητής/τρια που κρίνεται ότι έχει ανεπαρκή φοίτηση δεν προάγεται ή δεν απολύεται — επαναλαμβάνει την τάξη, ανεξάρτητα από την ακαδημαϊκή επίδοσή του. Η ανεπαρκής φοίτηση διαπιστώνεται στο τέλος του διδακτικού έτους με βάση το γενικό σύνολο των απουσιών, αφαιρουμένων των μη προσμετρούμενων εφόσον έχουν δικαιολογηθεί νόμιμα.

Ιστορικό Τροποποιήσεων — Μεταγενέστερες ΥΑ

Από τη δημοσίευση της βασικής ΚΥΑ τον Σεπτέμβριο 2024 έχουν εκδοθεί τέσσερις (4) τροποποιητικές αποφάσεις και μία εγκύκλιος που αφορά ειδικά τις απουσίες:

Εγκύκλιος Φ1/10503/ΓΔ4/29-01-2026 — Εποχικές Ιογενείς Λοιμώξεις (Ισχύει για 2025-2026)

Με την εγκύκλιο Φ1/10503/ΓΔ4/29-01-2026 (ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ) του ΥΠΑΙΘΑ, βάσει της παρ. 5 του άρθρου 21 της ΚΥΑ (ΦΕΚ Β΄ 5130/2024), με απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων καταχωρίζονται αλλά δεν προσμετρώνται απουσίες έως πέντε (5) εργάσιμων ημερών που οφείλονται στην έξαρση εποχικών ιογενών αναπνευστικών λοιμώξεων (γρίπη, COVID-19 κ.λπ.).

Η ρύθμιση ισχύει για το διάστημα 24 Νοεμβρίου 2025 έως 30 Απριλίου 2026 και αφορά όλες τις σχολικές μονάδες Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Απαιτείται αίτηση και προσκόμιση πρόσφατης ιατρικής βεβαίωσης που πιστοποιεί το είδος και τη διάρκεια της ασθένειας.

Πηγή: Υπ. Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού — ΦΕΚ Β΄ 5130/10-09-2024 | EduPlus.gr