Διοικητική υπάλληλος εργάζεται με φορητό υπολογιστή από το γραφείο του σπιτιού της
Εικόνα: παραγωγή με Τεχνητή Νοημοσύνη

Τι προβλέπει ο ν. 4807/2021 για την τηλεργασία στο Δημόσιο, ποιοι έχουν δικαίωμα, πόσες ημέρες δικαιούνται και ποια βήματα ακολουθεί η υπηρεσία.

Η τηλεργασία ισχύει για τις δημόσιες υπηρεσίες, μαζί με τις υπηρεσίες της εκπαίδευσης. Ας δούμε πώς λειτουργεί και τι αφορά τους υπαλλήλους και τους αποσπασμένους εκπαιδευτικούς.

Τι είναι η τηλεργασία

Τηλεργασία σημαίνει ότι ο υπάλληλος κάνει τη δουλειά του από άλλο χώρο, συνήθως από το σπίτι του. Χρησιμοποιεί υπολογιστή, διαδίκτυο και τα ηλεκτρονικά συστήματα της υπηρεσίας. Τον θεσμό ρυθμίζουν τα άρθρα 1 έως 19 του ν. 4807/2021 (ΦΕΚ Α΄ 96). Οδηγίες για την εφαρμογή δίνει η εγκύκλιος του Υπουργείου Εσωτερικών ΔΙΔΑΔ/Φ.69/222/οικ.1425/30.1.2023 (ΑΔΑ: ΩΧ3Θ46ΜΤΛ6-ΘΣΟ). 

Ποιοι μπορούν να ζητήσουν τηλεργασία

Σύμφωνα με το άρθρο 4 του νόμου, δικαίωμα έχουν:

  • οι μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι,
  • οι υπάλληλοι με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου αορίστου ή ορισμένου χρόνου (ΙΔΑΧ ή ΙΔΟΧ),
  • οι αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί που κάνουν διοικητικό έργο σε μια διοικητική υπηρεσία.

Σε όλες τις περιπτώσεις πρέπει η φύση της δουλειάς να επιτρέπει την εργασία από απόσταση.

Ο νόμος εξαιρεί δύο ομάδες:

  • όσους ασκούν καθήκοντα προϊσταμένου, με οποιονδήποτε τρόπο (επιλογή, τοποθέτηση ή αναπλήρωση),
  • το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό. Οι εκπαιδευτικοί που διδάσκουν στα σχολεία δεν μπορούν να τηλεργαστούν με αυτές τις διατάξεις.

Άρα ένας αποσπασμένος εκπαιδευτικός έχει δικαίωμα μόνο όταν κάνει διοικητικό έργο. Αν στην υπηρεσία όπου είναι αποσπασμένος ασκεί καθήκοντα προϊσταμένου, εξαιρείται.

Πόσες ημέρες και πότε

Τα βασικά όρια (άρθρα 8 και 9):

  • Έως 44 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο.
  • Οι ημέρες αυτές πέφτουν μέσα σε ένα τρίμηνο, αυτό για το οποίο βγαίνει η απόφαση.
  • Δεν επιτρέπεται τηλεργασία από 15 Ιουλίου έως 31 Αυγούστου.
  • Σε κάθε Διεύθυνση τηλεργάζεται έως το 25% των θέσεων που η υπηρεσία έχει κρίνει κατάλληλες.

Η εγκύκλιος του 2023 διευκρινίζει ένα σημαντικό σημείο. Αν ο υπάλληλος πάρει τηλεργασία σε ένα τρίμηνο, δεν μπορεί να πάρει ξανά σε άλλο τρίμηνο της ίδιας χρονιάς. Αυτό ισχύει ακόμη κι αν χρησιμοποίησε λιγότερες από 44 ημέρες. Ισχύει επίσης όταν η τηλεργασία λήξει νωρίτερα.

Το όριο του 25% υπολογίζεται στις θέσεις που η υπηρεσία έχει κρίνει επιλέξιμες, όχι σε όλες τις θέσεις της Διεύθυνσης. Αν το αποτέλεσμα βγει δεκαδικό, η εγκύκλιος το στρογγυλοποιεί στον πλησιέστερο ακέραιο. Δεκαδικό έως 0,4 πάει προς τα κάτω. Δεκαδικό 0,5 και πάνω πάει προς τα πάνω. Η εγκύκλιος δίνει παράδειγμα: αν είναι επιλέξιμες 6 θέσεις, το 25% βγάζει 1,5. Άρα τηλεργασία μπορούν να πάρουν 2 υπάλληλοι. Το 25% είναι ανώτατο όριο. Η υπηρεσία μπορεί να εγκρίνει λιγότερους.

Ο τηλεργαζόμενος δουλεύει με το ίδιο ωράριο που έχει στην υπηρεσία. Μπορεί να ζητήσει διαφορετικές ώρες έναρξης και λήξης, αλλά πάντα μέσα στο ωράριο λειτουργίας της Διεύθυνσης (άρθρα 10 και 14).

Τα βήματα της διαδικασίας

  1. Καθορισμός θέσεων (άρθρο 13). Στην αρχή κάθε τριμήνου ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης εκδίδει απόφαση. Ορίζει ποιες θέσεις είναι επιλέξιμες για τηλεργασία, ανά κλάδο, καθώς και τις ημέρες της εβδομάδας. Την απόφαση εγκρίνει ο άμεσα ανώτερός του μέσα σε 5 ημέρες.
  2. Αίτηση του υπαλλήλου (άρθρο 14 παρ. 1). Ο υπάλληλος υποβάλλει γραπτή αίτηση. Γράφει πόσες ημέρες ζητά, για ποιο διάστημα, σε ποια διεύθυνση θα εργάζεται και αν θέλει εξοπλισμό από την υπηρεσία.
  3. Εισήγηση του Προϊσταμένου Τμήματος. Ο Προϊστάμενος του Τμήματος γράφει εισήγηση. Η εγκύκλιος ζητά να αναφέρει τα καθήκοντα που θα κάνει ο υπάλληλος από το σπίτι. Τα καθήκοντα αυτά πρέπει να είναι ίδια με των συναδέλφων που δουλεύουν στο γραφείο.
  4. Απόφαση του Προϊσταμένου Διεύθυνσης (άρθρο 14 παρ. 2). Ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης αποφασίζει μέσα σε 10 ημέρες. Αν δεν απαντήσει σε αυτό το διάστημα, η αίτηση θεωρείται ότι απορρίφθηκε. Η εγκύκλιος ορίζει ότι η απόφαση εγκρίνει την αίτηση όπως είναι ή την απορρίπτει με αιτιολογία. Δεν αλλάζει ημέρες, ωράριο ή τόπο.
  5. Κοινοποίηση (άρθρο 14 παρ. 3). Ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης στέλνει την απόφαση στον ανώτερό του, στην υπηρεσία προσωπικού και στον άμεσο προϊστάμενο του υπαλλήλου.

Τι γράφει υποχρεωτικά η απόφαση

Το άρθρο 15 του νόμου και η εγκύκλιος ορίζουν ότι η απόφαση περιέχει:

  • τον τόπο της τηλεργασίας,
  • τις ημέρες και το ωράριο,
  • τον εξοπλισμό: αν τον δίνει η υπηρεσία ή αν ο υπάλληλος χρησιμοποιεί τον δικό του,
  • πώς ελέγχεται ο χρόνος εργασίας, αν υπάρχει τέτοιος έλεγχος,
  • τους κανόνες ασφάλειας και προστασίας προσωπικών δεδομένων,
  • τα καθήκοντα που θα κάνει ο υπάλληλος.

Εξοπλισμός και προσωπικά δεδομένα

Η υπηρεσία δίνει στον υπάλληλο τον αναγκαίο εξοπλισμό, τον «Σταθμό Τηλεργασίας», αν τον ζητήσει. Αν δεν μπορεί να τον δώσει, ο υπάλληλος μπορεί να χρησιμοποιήσει δικό του υπολογιστή, εφόσον το θέλει (άρθρο 12).

Το άρθρο 6 βάζει αυστηρούς κανόνες για τα προσωπικά δεδομένα. Ενδεικτικά:

  • Ο υπάλληλος χρησιμοποιεί μόνο το επίσημο email της υπηρεσίας.
  • Η σύνδεση στα συστήματα γίνεται μέσω VPN. Το VPN είναι ένα ασφαλές, κρυπτογραφημένο κανάλι σύνδεσης.
  • Η υπηρεσία δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιεί την κάμερα του υπαλλήλου για να ελέγχει την απόδοσή του.
  • Πριν ξεκινήσει η τηλεργασία, η υπηρεσία κάνει εκτίμηση αντικτύπου. Είναι μια μελέτη για το πώς μπορεί να κινδυνεύσουν τα προσωπικά δεδομένα και πώς προστατεύονται.

Αν η υπηρεσία δεν καλύπτει αυτές τις ελάχιστες προϋποθέσεις, η τηλεργασία δεν ξεκινά ή διακόπτεται. Τα θέματα δεδομένων ρυθμίζει πλέον ειδικότερα και το π.δ. 13/2025 (Α΄ 19).

Δικαιώματα και υποχρεώσεις

  • Ο τηλεργαζόμενος έχει τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις με όσους δουλεύουν στο γραφείο (άρθρο 17).
  • Τηρεί την εχεμύθεια για όσα μαθαίνει στη δουλειά.
  • Μετά το τέλος του ωραρίου αποσυνδέεται από τα μέσα της εργασίας (άρθρο 18). Η υπηρεσία δεν του ζητά να δουλεύει εκτός ωραρίου.
  • Εξαίρεση: αν υπάρξουν έκτακτες ανάγκες, η υπηρεσία μπορεί να ζητήσει υπερωρία, με αποζημίωση. Η εγκύκλιος παραπέμπει εδώ στην παρ. 2 του άρθρου 29 του Υπαλληλικού Κώδικα.
  • Η τηλεργασία λήγει νωρίτερα αν το ζητήσει ο υπάλληλος ή αν το αποφασίσει η υπηρεσία με γραπτή ειδοποίηση 5 εργάσιμων ημερών (άρθρο 16).

Ειδικές περιπτώσεις

Λόγοι υγείας. Ο υπάλληλος με μόνιμο ή προσωρινό πρόβλημα υγείας ακολουθεί άλλη διαδικασία. Τη ρυθμίζει η ΚΥΑ ΔΙΔΑΔ/Φ.64/890/οικ.16790/20.10.2022 (Β΄ 5541). Το πρόβλημα υγείας πρέπει να είναι ένα από όσα ορίζει η ΚΥΑ. Δεν αρκεί οποιαδήποτε ιατρική βεβαίωση. Χρειάζεται γνωμάτευση της Υγειονομικής Επιτροπής.

Το όριο ανεβαίνει στις 88 ημέρες τον χρόνο, με έως 22 ημέρες κάθε τρίμηνο. Κατ' εξαίρεση, η Υγειονομική Επιτροπή μπορεί με ειδικά αιτιολογημένη γνωμάτευση να προτείνει 88 συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες. Εδώ δεν ισχύει η απαγόρευση του καλοκαιριού.

Ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης λαμβάνει υπόψη και εδώ τις επιλέξιμες θέσεις, το όριο του 25% και τις ανάγκες της υπηρεσίας. Μπορεί όμως να απορρίψει την αίτηση μόνο για ειδικό και σπουδαίο λόγο που εξηγεί γραπτά.

Γονείς και φροντιστές. Η υπηρεσία εξετάζει πρώτα τις αιτήσεις γονέων με παιδιά έως 12 ετών και φροντιστών, σύμφωνα με το άρθρο 31 του ν. 4808/2021. Η διάταξη ισχύει σήμερα ως άρθρο 234 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025). Ο υπάλληλος πρέπει να το αναφέρει στην αίτηση και να το τεκμηριώσει. Η προτεραιότητα αυτή δεν υποχρεώνει την υπηρεσία να εγκρίνει.

Ένα παράδειγμα

Ας πούμε ότι ένας μόνιμος υπάλληλος του κλάδου ΤΕ Πληροφορικής δουλεύει στο τμήμα πληροφορικής μιας δημόσιας υπηρεσίας. Θέλει τηλεργασία στο Α΄ τρίμηνο του 2027. Η διαδικασία έχει ως εξής:

  • Στις αρχές Ιανουαρίου ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης ορίζει τις επιλέξιμες θέσεις. Ανάμεσά τους είναι και οι θέσεις ΤΕ Πληροφορικής. Ο άμεσα ανώτερός του εγκρίνει την απόφαση.
  • Ο υπάλληλος υποβάλλει αίτηση. Ζητά τηλεργασία κάθε Τετάρτη, από τα μέσα Ιανουαρίου έως το τέλος Μαρτίου. Δηλώνει τον χώρο όπου θα εργάζεται. Ζητά υπολογιστή από την υπηρεσία.
  • Ο Προϊστάμενος του Τμήματος γράφει εισήγηση. Αναφέρει ποια καθήκοντα θα κάνει ο υπάλληλος από απόσταση.
  • Ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης εγκρίνει την αίτηση μέσα σε 10 ημέρες.

Στο διάστημα αυτό υπάρχουν 12 Τετάρτες. Ο υπάλληλος παίρνει λοιπόν 12 εργάσιμες ημέρες τηλεργασίας. Είναι κάτω από το ανώτατο όριο των 44 ημερών. Τις ημέρες αυτές δουλεύει από απόσταση με το ωράριο που τηρεί στην υπηρεσία. Τις υπόλοιπες ημέρες έρχεται κανονικά στην υπηρεσία.

Οι 32 ημέρες που περισσεύουν δεν μεταφέρονται σε άλλο τρίμηνο. Ο υπάλληλος δεν μπορεί να ζητήσει ξανά τηλεργασία μέσα στο ίδιο έτος. Αν ήθελε περισσότερες ημέρες, έπρεπε να τις ζητήσει όλες στην ίδια αίτηση. Η υπηρεσία μπορεί να ανακαλέσει την απόφαση αν προκύψουν έκτακτες ανάγκες.

Χρήσιμο για τους υπαλλήλους: Η αίτηση γίνεται μόνο αφού βγει η απόφαση του άρθρου 13 για το τρίμηνο. Ρωτήστε το Τμήμα Προσωπικού της Διεύθυνσής σας αν έχει εκδοθεί και ποιες θέσεις περιλαμβάνει. Αν δεν πάρετε απάντηση σε 10 ημέρες, η αίτησή σας θεωρείται ότι απορρίφθηκε.

Το νομικό πλαίσιο με μια ματιά


Γράψτε με σαφήνεια και χωρίς εξωτερικούς συνδέσμους. Σχόλια με υβριστικό περιεχόμενο δεν δημοσιεύονται. Κάθε σχόλιο εκφράζει αποκλειστικά τον συντάκτη του. Επικοινωνήστε μαζί μας αν κάποιο σχόλιο σας θίγει.