Σχολικές εκδρομές 2026: το νέο πλαίσιο και τι αλλάζει

Δύο Υπουργικές Αποφάσεις της 19ης Αυγούστου 2026 αντικαθιστούν πλήρως το πλαίσιο του 2020 για τις σχολικές εκδρομές σε Δημοτικά, Γυμνάσια και Λύκεια. Αλλάζει η ορολογία, αλλάζουν τα όρια, αλλάζει κυρίως η διαδικασία. Δείτε τις βασικές ρυθμίσεις.

1. Από την "εκδρομή" στην "εκπαιδευτική δράση"

Ο γενικός όρος γίνεται εκπαιδευτική δράση εκτός σχολικής μονάδας. Το άρθρο 2, που δεν είχε αντίστοιχο στο πλαίσιο του 2020, απαριθμεί έντεκα σκοπούς και στόχους.

Δεν πρόκειται για διακοσμητική διατύπωση. Κάθε απόφαση Συλλόγου Διδασκόντων πρέπει πλέον να αιτιολογεί την επιλογή του προορισμού με ρητή παραπομπή στους στόχους αυτούς. Το πρακτικό δεν αρκεί να εγκρίνει την επίσκεψη: πρέπει να τεκμηριώνει τον παιδαγωγικό της στόχο.

2. Τα όρια των δράσεων

Δευτεροβάθμια

Τύπος δράσης	Όριο	Συμμετοχή
Σχολικοί περίπατοι	5 ανά έτος, όχι πάνω από 1 τον μήνα	70%
Διδακτικές επισκέψεις	9 ανά τάξη, τμήμα, τομέα ή όμιλο	70%
Προγράμματα σχολικών δραστηριοτήτων και εκπαιδευτικοί όμιλοι	2 ανά έτος, έως 3 εργάσιμες ή 5 ημέρες με 2 αργίες	70%
Επισκέψεις στο πλαίσιο ΑΠΣ	1 ανά τάξη Γυμνασίου, ΓΕΛ και Α ΕΠΑΛ. 2 για Β και Γ ΕΠΑΛ	70%
Ημερήσια εκδρομή	1 ανά τάξη	70% της τάξης
Πολυήμερη εκδρομή	1, τελευταία τάξη ΓΕΛ, ΕΠΑΛ, ΕΝΕΕΓΥ-Λ και ΕΕΕΕΚ. Έως 5 ημέρες, 7 με 2 αργίες	70%
Επισκέψεις στη Βουλή	Έως 3 διανυκτερεύσεις εκτός Αττικής	50%
Επισκέψεις εξωτερικού	7 ημέρες σε Ευρώπη ή Μεσόγειο, 10 ημέρες εκτός	-

Πρωτοβάθμια

Τύπος δράσης	Όριο	Συμμετοχή
Εκπαιδευτικές επισκέψεις	Έως 6 ανά τμήμα, διάρκειας έως 2 διδακτικών ωρών	2/3
Διδακτικές επισκέψεις	Εντός διδακτικού ωραρίου, παράταση έως 2 ώρες. Μέρος του συνόλου των 9 δράσεων	2/3
Βουλή των Ελλήνων και Εργαστήρι Δημοκρατίας	Έως 3 διανυκτερεύσεις εκτός Αττικής. Στην Αττική έγκριση ανά τμήμα	1/2
Προγράμματα σχολικών δραστηριοτήτων και ΚΕΠΕΑ	2 ανά σχολικό έτος. Για Ε και ΣΤ Δημοτικού έως 3 εργάσιμες ή 5 ημέρες με 2 αργίες. Έως 2 επισκέψεις σε ΚΕΠΕΑ ανά έτος	70% της ομάδας
Κέντρα Καινοτομίας	Όλες οι τάξεις. 1 διανυκτέρευση αν απέχουν άνω των 100 χλμ ή το σχολείο είναι νησιωτικό	-
Ημερήσια εκπαιδευτική επίσκεψη	1 ανά διδακτικό έτος, την ίδια ημέρα για όλες τις τάξεις. Διαφορετικοί προορισμοί ανά τάξη με απόφαση Συλλόγου	70%
Διαγωνισμοί, συνέδρια, ημερίδες	Έως 3 διανυκτερεύσεις. Μόνο ενεργός συμμετοχή, όχι ως ακροατές	-
Επισκέψεις εξωτερικού	7 ημέρες σε Ευρώπη ή Μεσόγειο, 10 ημέρες εκτός. Έως 2 μετακινήσεις αδελφοποίησης ανά έτος	-
Erasmus+ και Σχολικές Αθλητικές Δραστηριότητες	Κατά το εγκεκριμένο σχέδιο. Δεν προσμετρώνται στα λοιπά όρια	-

Προθεσμίες Πρωτοβάθμιας: ενημέρωση του Προϊσταμένου Εκπαιδευτικών Θεμάτων 3 εργάσιμες ημέρες πριν για τις εκπαιδευτικές επισκέψεις, 5 εργάσιμες για τις λοιπές δράσεις εσωτερικού, 20 εργάσιμες για έγκριση δράσης στο εξωτερικό. Η απόφαση του Συλλόγου λαμβάνεται 5 ημέρες πριν για το εσωτερικό και 20 ημέρες πριν για το εξωτερικό.

3. Οι μαθητές που δεν συμμετέχουν

Το ζήτημα ρυθμίζεται διαφορετικά στις δύο βαθμίδες και αποτελεί μία από τις λιγότερο προβεβλημένες αλλά πιο πρακτικές μεταβολές.

Δευτεροβάθμια: ενιαίος κανόνας

Το άρθρο 3 παρ. 6 θεσπίζει έναν και μοναδικό κανόνα για όλους τους τύπους δράσεων: οι μαθητές που δεν συμμετέχουν παραμένουν στο σχολείο και παρακολουθούν ειδικά διαμορφωμένο ωρολόγιο πρόγραμμα ή συμμετέχουν σε σχολικές δραστηριότητες, όπως ορίζει ο Σύλλογος Διδασκόντων.

Στο πλαίσιο του 2020 υπήρχε ειδική πρόβλεψη για τον σχολικό περίπατο: καταχωρίζονταν απουσίες ισάριθμες με τις διδακτικές ώρες της ημέρας, ενώ όταν ο κηδεμόνας δεν συναινούσε σε περίπατο με μεταφορικό μέσο δεν καταχωρίζονταν απουσίες. Η νέα απόφαση δεν επαναλαμβάνει καμία ρύθμιση περί απουσιών. Το θέμα παραπέμπεται πλέον στη γενική ΥΑ 102791/ΓΔ4/2024 για τη φοίτηση.

Πρωτοβάθμια: τέσσερις διαφορετικές αντιμετωπίσεις

Τύπος δράσης	Τι ισχύει για όσους δεν συμμετέχουν
Εκπαιδευτικές επισκέψεις (άρθρο 4)	Παραμένουν στο σχολείο καθ' όλη τη διάρκεια και συμμετέχουν σε σχολικές δραστηριότητες
Διδακτικές επισκέψεις (άρθρο 5)	Δεν προσέρχονται ή αποχωρούν με συνοδεία γονέα. Καταχωρίζεται μία δικαιολογημένη απουσία
Προγράμματα και Κέντρα Καινοτομίας (άρθρο 7)	Όταν συμμετέχει τμήμα ή τάξη: δεν προσέρχονται ή αποχωρούν με γονέα. Μία δικαιολογημένη απουσία ανά ημέρα
Ημερήσια εκπαιδευτική επίσκεψη (άρθρο 8)	Δεν προσέρχονται ή αποχωρούν με συνοδεία γονέα. Καταχωρίζεται μία δικαιολογημένη απουσία

4. Η νέα διοικητική διαδικασία

Νέο όργανο: η τριμελής Επιτροπή Οργάνωσης

Εντός των πρώτων 15 ημερών από την έναρξη του διδακτικού έτους, ο Διευθυντής ορίζει με πράξη του τριμελή Επιτροπή Οργάνωσης και Υλοποίησης Εκπαιδευτικών Δράσεων: ο ίδιος ως Πρόεδρος και δύο μόνιμοι εκπαιδευτικοί που ορίζει ο Σύλλογος Διδασκόντων.

Η Επιτροπή έχει την ευθύνη για την οργάνωση όλων των δράσεων που απαιτούν μεταφορικό μέσο, την εύρεση των μέσων και τον έλεγχο των προϋποθέσεων των τουριστικών γραφείων. Στη Δευτεροβάθμια συνεργάζεται υποχρεωτικά με το 15μελές μαθητικό συμβούλιο και τον Σύλλογο Γονέων. Στην Πρωτοβάθμια εξαιρούνται τα ολιγοθέσια σχολεία και τα νηπιαγωγεία.

Ο προγραμματισμός γίνεται υποχρεωτικός

Στην ΥΑ του 2020 ο ετήσιος ή τετράμηνος προγραμματισμός απλώς "συνιστάτο". Πλέον καταρτίζεται υποχρεωτικά από τον Σύλλογο Διδασκόντων, καταγράφεται στο πρακτικό, αναρτάται στην ιστοσελίδα του σχολείου και υποβάλλεται στον Σύμβουλο Εκπαίδευσης Παιδαγωγικής Ευθύνης, του οποίου οι παρατηρήσεις δεν δεσμεύουν τη σχολική μονάδα.

Οι προθεσμίες προς τη Διεύθυνση

Ενέργεια	Πλαίσιο 2020	Πλαίσιο 2026
Απόφαση Συλλόγου, χωρίς διανυκτέρευση	10 ημέρες πριν	10 ημέρες πριν
Απόφαση Συλλόγου, με διανυκτέρευση	20 ημέρες πριν	20 ημέρες πριν
Ενημέρωση ΔΔΕ, χωρίς διανυκτέρευση	1 εργάσιμη πριν	2 εργάσιμες πριν, ηλεκτρονικά, με 5 συγκεκριμένα στοιχεία
Ενημέρωση ΔΔΕ, πολυήμερες εσωτερικού	1 εργάσιμη πριν	5 εργάσιμες πριν: πρακτικό, αναλυτικό πρόγραμμα, βεβαίωση Διευθυντή
Έγκριση ΔΔΕ, εξωτερικό	15 ημέρες πριν	15 εργάσιμες ημέρες πριν

Δύο σημεία ανακούφισης: για έκτακτους σχολικούς περιπάτους χωρίς μεταφορικό μέσο η Διεύθυνση μπορεί να ενημερώνεται αυθημερόν. Οι περίπατοι και οι διδακτικές επισκέψεις χωρίς μέσο μπορούν να μην περιλαμβάνονται καθόλου στον ετήσιο προγραμματισμό.

Μία ουσιαστική απλοποίηση: η έκθεση μετά τη δράση γίνεται συνοπτική και η αλυσίδα των συγκεντρωτικών εκθέσεων προς Περιφερειακή Διεύθυνση και Υπουργείο καταργείται.

5. Αρχηγός και συνοδοί

Οι αναλογίες συνοδών στη Δευτεροβάθμια παραμένουν ίδιες: 1 εκπαιδευτικός ανά 25 μαθητές στο εσωτερικό, 1 ανά 20 στο εξωτερικό, εκτός του Αρχηγού. Δυνατότητα έως 2 επιπλέον με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση. Στις ΣΜΕΑΕ, κατ' ελάχιστον ένας συνοδός ανά τμήμα.

Στην Πρωτοβάθμια θεσπίζεται νέα κλίμακα για δράσεις με διανυκτέρευση: τουλάχιστον 2 συνοδοί έως 25 μαθητές, 3 για 26 έως 50, 4 για 51 έως 75.

Δύο νέοι κανόνες για τα στελέχη: εφόσον στη δράση συμμετέχει ο Διευθυντής ή ο Υποδιευθυντής, ορίζεται υποχρεωτικά Αρχηγός. Σε πολυήμερη δράση δεν επιτρέπεται ταυτόχρονη συμμετοχή Διευθυντή και Υποδιευθυντή.

6. Κινητά και παιδαγωγικά μέτρα

Εντελώς νέα διάταξη. Αν διαπιστωθεί ότι μαθητής μαγνητοφωνεί, φωτογραφίζει ή βιντεοσκοπεί συνοδούς, συμμαθητές ή τρίτους χωρίς τη συναίνεσή τους:

• ο Αρχηγός ή οι συνοδοί ζητούν την άμεση απενεργοποίηση της συσκευής
• αν ο μαθητής δεν συμμορφωθεί, την απενεργοποιούν οι ίδιοι
• η συσκευή φυλάσσεται και παραδίδεται στον γονέα μετά το πέρας της δράσης
• το περιστατικό καταγράφεται στο Ημερολόγιο Σχολικής Ζωής
• εφαρμόζονται τα παιδαγωγικά μέτρα του άρθρου 28 της ΥΑ 102791/ΓΔ4/2024

Νέα είναι επίσης η ρητή δυνατότητα αποκλεισμού μαθητή από τις εκπαιδευτικές δράσεις εκτός σχολικής μονάδας, με αιτιολογημένη απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων.

7. Τι αλλάζει για τους γονείς

• Ενημέρωση 5 ημέρες πριν για το εσωτερικό, 20 ημέρες πριν για το εξωτερικό
• Υπεύθυνη δήλωση σε έντυπη ή ψηφιακή μορφή
• Η υπό όρους συναίνεση δεν επιτρέπει τη συμμετοχή του μαθητή
• Σε πολυήμερες, ο υπογράφων αναλαμβάνει με δικά του έξοδα την επιστροφή του τέκνου εφόσον κατά την κρίση του Αρχηγού παρακωλύει τη δράση
• Απαιτούνται στοιχεία επικοινωνίας ενήλικου τρίτου προσώπου
• Για περιπάτους χωρίς μεταφορικό μέσο δεν απαιτείται ενημέρωση ούτε υπεύθυνη δήλωση, με εξαίρεση τις ΣΜΕΑΕ

8. Τουριστικά γραφεία: το αυστηρότερο κεφάλαιο

Στο πλαίσιο του 2020 αρκούσε υπεύθυνη δήλωση ότι το γραφείο διαθέτει ειδικό σήμα λειτουργίας. Πλέον απαιτούνται σωρευτικά άδεια γενικού τουρισμού, υπεύθυνη δήλωση gov.gr για τους λόγους αποκλεισμού του άρθρου 73 ν. 4412/2016, ασφάλιση επαγγελματικής και αστικής ευθύνης, φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, γενικό πιστοποιητικό ΓΕΜΗ και αποδεικτικό καταχώρισης στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων.

Η διαδικασία βήμα προς βήμα: μετακινήσεις με διανυκτέρευση

1. Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Αναρτάται στην ιστοσελίδα του σχολείου και αποστέλλεται προς ανάρτηση στη Διεύθυνση Εκπαίδευσης, τουλάχιστον 5 εργάσιμες ημέρες πριν τη λήξη υποβολής. Αναγράφονται υποχρεωτικά: προορισμός και πρόγραμμα, διάρκεια, αριθμός συμμετεχόντων, μέσα μετακίνησης και προδιαγραφές, κατηγορία καταλύματος, λοιπές υπηρεσίες.
2. Υποβολή προσφορών. Τουλάχιστον τρεις, σε κλειστό φάκελο ή σε προστατευμένο αρχείο με κωδικό μέσω email. Ο κωδικός γνωστοποιείται την ημέρα αποσφράγισης. Κάθε προσφορά χωρίζεται σε δύο υποφακέλους: αναλυτική προσφορά (πρόγραμμα, μέσα, κατάλυμα, υπηρεσίες, προαιρετική ασφάλιση) και οικονομική προσφορά (τελική τιμή ολογράφως και αριθμητικώς, με και χωρίς ΦΠΑ, επιβάρυνση ανά μαθητή).
3. Αν δεν συγκεντρωθούν τρεις προσφορές. Ο διαγωνισμός επαναπροκηρύσσεται με νέα καταληκτική ημερομηνία. Αν πάλι δεν υπάρξουν τρεις, η Επιτροπή επιλέγει ανάμεσα σε όσες υποβλήθηκαν ή απευθύνεται απευθείας σε γραφείο που πληροί τις προϋποθέσεις, αφού ενημερώσει τη Διεύθυνση με σχετικό πρακτικό.
4. Επιτροπή αξιολόγησης. Συγκροτείται με Πράξη Διευθυντή και είναι διαφορετική από την τριμελή Επιτροπή Οργάνωσης.
5. Κριτήριο ανάθεσης. Η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά, με συνεκτίμηση των ποιοτικών χαρακτηριστικών που έχουν οριστεί στην πρόσκληση.
6. Πρακτικό και ενστάσεις. Το πρακτικό επιλογής αναρτάται αυθημερόν στην ιστοσελίδα του σχολείου, με σαφή αναφορά των κριτηρίων. Δικαίωμα ένστασης εντός 3 ημερών από την επομένη της ανάρτησης.
7. Σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού. Μετά την κατακύρωση δεν επιτρέπεται καμία αλλαγή στους όρους και στις συμφωνημένες υπηρεσίες. Περιλαμβάνει υποχρεωτικά: αναλυτικό πρόγραμμα, όνομα και κατηγορία ξενοδοχείου, αριθμό δωματίων και κλινών, ασφάλιση αστικής και ταξιδιωτικής ευθύνης, συνολικό κόστος και κόστος ανά μαθητή με τους όρους πληρωμής, γενικούς όρους συμμετοχής.
8. Αρχείο. Τηρείται φάκελος εκπαιδευτικών δράσεων με διανυκτέρευση, όπου φυλάσσονται συμβάσεις και εκθέσεις των Αρχηγών για δύο έτη.

Μετακινήσεις χωρίς διανυκτέρευση: η νέα επιβάρυνση

Εδώ βρίσκεται η ρύθμιση που έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη αντίδραση. Όπου το 2020 αρκούσε η λήψη τριών προσφορών από τον Διευθυντή, πλέον για κάθε μετακίνηση με μισθωμένο όχημα απαιτείται:

• ανάρτηση πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος στην ιστοσελίδα του σχολείου, τουλάχιστον 5 εργάσιμες ημέρες πριν τη λήξη υποβολής
• έλεγχος από την τριμελή Επιτροπή ότι πληρούνται σωρευτικά όλες οι προϋποθέσεις
• αιτιολογημένη απόφαση Συλλόγου Διδασκόντων που αναφέρει τον αριθμό και το ύψος κάθε προσφοράς, την τεκμηρίωση των κριτηρίων και τους λόγους απόρριψης των υπολοίπων
• πλήρη δικαιολογητικά αναδόχου, εκδοθέντα το τελευταίο τρίμηνο, για την υπογραφή σύμβασης

Πρόκειται για το άρθρο 23 της απόφασης της Δευτεροβάθμιας και το άρθρο 22 της Πρωτοβάθμιας. Ενώσεις διευθυντών έχουν ήδη ζητήσει την απόσυρσή του και την επαναφορά του προηγούμενου καθεστώτος, με το επιχείρημα ότι η διαφάνεια διασφαλιζόταν και χωρίς πλήρη διαγωνιστική διαδικασία για μια ολιγόωρη διδακτική επίσκεψη.

Εξαιρέσεις από τη διαδικασία: ομάδες έως 10 ατόμων συνυπολογιζομένων των συνοδών, καθώς και δράσεις όπου η έκδοση εισιτηρίων ή η εξασφάλιση διαμονής γίνεται από ευρωπαϊκό ή διεθνή φορέα ή από τον φορέα διεξαγωγής. Για συμπράξεις σχολείων με διανυκτέρευση άνω των 10 ατόμων, η διαδικασία ακολουθείται κανονικά.

Επτά έγγραφα ανά λεωφορείο προς την Τροχαία

Για κάθε δράση με τουριστικό λεωφορείο, ο Διευθυντής αποστέλλει ηλεκτρονικά τουλάχιστον 3 ημέρες πριν αντίγραφα επτά εγγράφων ανά όχημα: άδεια κυκλοφορίας, άδεια οδήγησης, πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας οδηγού, ασφαλιστήριο, ΚΤΕΟ, βεβαίωση καλής λειτουργίας ταχογράφου και επικαιροποιημένο ταχογράφο.

Παραμένουν αμετάβλητα: αναχώρηση όχι πριν τις 06.00, επιστροφή έως τις 22.00 για οδικές μετακινήσεις, πινακίδα "Σχολική Εκδρομή" εμπρός και πίσω.

9. Συμπράξεις και Erasmus+

Συμπράξεις: το 2020 προβλέπονταν μόνο για σχολεία με μικρό αριθμό μαθητών και μόνο για πολυήμερες. Πλέον κάθε μονάδα μπορεί να συμπράξει με άλλες της ίδιας ή διαφορετικής Περιφερειακής Διεύθυνσης, για δράσεις εσωτερικού και εξωτερικού. Είναι η μοναδική πρόβλεψη που στοχεύει άμεσα στη μείωση του κόστους για τις οικογένειες.

Erasmus+: το όριο των 14 ημερών ανά διδακτικό έτος διατηρείται, αλλά δεν προσμετρώνται και δεν υπόκεινται σε κανέναν χρονικό περιορισμό οι μετακινήσεις κατά τις διακοπές Χριστουγέννων και Πάσχα, καθώς και από 22 Ιουνίου έως 31 Αυγούστου. Για τους μαθητές το όριο παραμένει στις 22 ημέρες ανά σχολικό έτος.

10. Τι δεν άλλαξε

Επί μήνες προβάλλονταν ως βασικές παρεμβάσεις η σαφέστερη οριοθέτηση της ευθύνης των συνοδών, η απαλλαγή τους από ευθύνη για συγκεκριμένα παραπτώματα μαθητών και η θεσμοθέτηση Νομικού Συμπαραστάτη. Καμία από τις τρεις δεν αποτυπώνεται στο τελικό κείμενο.

Αντιθέτως, το άρθρο 19 παρ. 3 ορίζει ότι ο Αρχηγός και οι συνοδοί οφείλουν να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την ασφάλεια των μαθητών και την αποτροπή πρόκλησης βλάβης σε τρίτους από τους συμμετέχοντες. Διατύπωση που διευρύνει, αντί να περιορίζει, το πεδίο της οφειλόμενης επιμέλειας.

Παραμένουν εκτός ρύθμισης η αποζημίωση των συνοδών, η πρόβλεψη για εκτός έδρας και Σαββατοκύριακα, καθώς και διαδικασία άμεσης παραλαβής μαθητή από τους γονείς κατά τη διάρκεια της δράσης.