Τρισδιάστατα ολογράμματα, ψηφιακός βοηθός με Τεχνητή Νοημοσύνη, ακουστικά βιβλία, ψηφιακά εργαλεία για τα ΚΕΔΑΣΥ. Το μεγαλύτερο ψηφιακό έργο του Υπουργείου Παιδείας, ύψους 71,4 εκατ. ευρώ, έπρεπε να είχε παραδοθεί στις 30 Ιουνίου 2026.
Αντί για παραλαβή, τον Αύγουστο του 2026 το έργο ανακλήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και μεταφέρθηκε στο ΕΣΠΑ. Τι ακριβώς αγοράζει η χώρα με αυτά τα χρήματα, πού βρίσκεται σήμερα, και τι λέει η διεθνής έρευνα για την τεχνολογία στην τάξη;
Τι περιλαμβάνει το έργο
Ο επίσημος τίτλος είναι «Ενίσχυση του Ψηφιακού Σχολείου μέσω Ψηφιακών Υπηρεσιών και Καινοτόμων Εκπαιδευτικών Εργαλείων». Στόχος είναι μια ενιαία ψηφιακή πύλη για μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς, με υλικό προσαρμοσμένο στον ρυθμό μάθησης κάθε παιδιού. Η σύμβαση περιλαμβάνει εννέα άξονες:
- Εκπαιδευτικά εργαλεία με τρισδιάστατα ολογράμματα για Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια.
- Ολοκληρωμένος ψηφιακός βοηθός με Τεχνητή Νοημοσύνη.
- Εκπαίδευση των εκπαιδευτικών στα νέα ψηφιακά εργαλεία και στη χρήση ΤΝ.
- Πλατφόρμα ακουστικών και ηλεκτρονικών βιβλίων.
- Ψηφιακά εργαλεία για τα ΚΕΔΑΣΥ και τους μαθητές με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
- Ενίσχυση των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων με ψηφιακά εργαλεία και υλικά.
- Συμβουλευτική υποστήριξη γονέων με βίντεο, podcast και διαδραστικό υλικό.
- Επέκταση υφιστάμενων εργαλείων και διαλειτουργικότητα.
- Υπηρεσίες εκπαίδευσης.
Το έργο σε αριθμούς
73,65 εκατ. €
ο προϋπολογισμός της διακήρυξης του Μαρτίου 2025
71,44 εκατ. €
η σύμβαση με τον ΟΤΕ, έκπτωση μόλις 3%
30/6/2026
η συμβατική ημερομηνία παράδοσης του έργου
Το χρονικό
| Πότε | Τι έγινε |
|---|---|
| 14/3/2025 | Διακήρυξη 1535 (ΑΔΑΜ 25PROC016471723), προϋπολογισμός 73.650.792 €, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και το NextGeneration EU. |
| 15/4/2025 | Παράταση της προθεσμίας υποβολής προσφορών έως τις 28 Απριλίου. |
| 8/9/2025 | Υπογραφή σύμβασης με τον ΟΤΕ (ΑΔΑΜ 25SYMV017508814), αξίας 71.441.172,76 €. |
| 13/11/2025 | Δημόσια παρουσίαση του Ψηφιακού Σχολείου, με τα ολογράμματα και τους βοηθούς μάθησης στο επίκεντρο. |
| Μάιος 2026 | Το Υπουργείο προσανατολίζεται σε παράταση ολίγων μηνών προς τον ανάδοχο. |
| 30/6/2026 | Η συμβατική ημερομηνία παράδοσης του έργου. |
| 4/8/2026 | Με απόφαση του Υπουργείου Οικονομικών (αρ. πρωτ. 127417 ΕΞ 2026, ΑΔΑ 63ΖΤΗ-Ι25) το έργο ανακαλείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και επανεντάσσεται στο ΕΣΠΑ, με χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο. |
| 24/8/2026 | Στην ενημέρωση του Υπουργικού Συμβουλίου, ο ψηφιακός βοηθός περιγράφεται ως «προγραμματισμένος», μέσω νέου προγράμματος με την ονομασία EduAi. |
| Σήμερα | Δεν εντοπίσαμε δημόσιο απολογισμό παραδοτέων ούτε νέα ημερομηνία ολοκλήρωσης. |
Γιατί έχει σημασία η αλλαγή ταμείου. Το Ταμείο Ανάκαμψης έχει αυστηρά ορόσημα και καταληκτικές ημερομηνίες, ενώ το ΕΣΠΑ 2021-2027 δίνει χρονικό περιθώριο έως το 2029. Η μεταφορά ενός έργου από το πρώτο στο δεύτερο, έναν μήνα μετά τη λήξη της σύμβασης, είναι κατά την εκτίμηση του EduPlus.gr η διοικητική διατύπωση μιας καθυστέρησης: το έργο δεν πρόλαβε, και χρειάστηκε νέο χρηματοδοτικό πλαίσιο για να συνεχίσει.
Τι λέει η διεθνής έρευνα
Η Έκθεση Παγκόσμιας Παρακολούθησης της Εκπαίδευσης της UNESCO για το 2023, με τίτλο «Τεχνολογία στην εκπαίδευση: εργαλείο με ποιους όρους;», βασίστηκε σε ανάλυση περισσότερων από 200 εκπαιδευτικών συστημάτων. Τα ευρήματά της είναι νηφάλια και αξίζουν προσοχή πριν από κάθε μεγάλη επένδυση.
| Εύρημα | Τι σημαίνει |
|---|---|
| Το 85% από περίπου 7.000 παιδαγωγικά εργαλεία, συνολικού κόστους 13 δισ. δολαρίων, ήταν είτε ακατάλληλα είτε εφαρμόστηκαν λανθασμένα | Η αγορά του εργαλείου είναι το εύκολο μέρος. Η σωστή εφαρμογή είναι το δύσκολο. |
| Στις ΗΠΑ, περίπου τα δύο τρίτα των αδειών εκπαιδευτικού λογισμικού έμεναν αχρησιμοποίητα | Η διάθεση δεν ισοδυναμεί με χρήση. |
| Μόλις το 11% των στελεχών σε έρευνα σε 17 πολιτείες ζήτησε επιστημονικά τεκμηριωμένα στοιχεία πριν υιοθετήσει ένα εργαλείο | Οι αποφάσεις παίρνονται συχνά χωρίς αποδείξεις αποτελεσματικότητας. |
| Τα μεγάλα διεθνή δεδομένα, όπως του PISA, δείχνουν αρνητική σχέση ανάμεσα στην υπερβολική χρήση ψηφιακών μέσων και στις επιδόσεις | Πέρα από ένα μέτριο όριο, τα οφέλη μειώνονται. |
| Μόνο το 16% των χωρών εγγυάται ρητά με νόμο την προστασία των δεδομένων στην εκπαίδευση | Τα δεδομένα των μαθητών είναι το πιο παραμελημένο κομμάτι. |
| Στην έρευνα TALIS του 2018, μόλις το 43% των εκπαιδευτικών Γυμνασίου ένιωθε προετοιμασμένο να χρησιμοποιήσει τεχνολογία μετά την επιμόρφωσή του | Χωρίς ουσιαστική επιμόρφωση, ο εξοπλισμός μένει αναξιοποίητος. |
Η UNESCO σημειώνει επίσης κάτι που αφορά άμεσα κάθε τέτοιο διαγωνισμό: τα στοιχεία υπέρ της τεχνολογίας στην τάξη προέρχονται κυρίως από τις πλουσιότερες χώρες ή από όσους την πουλούν. Το συμπέρασμα της έκθεσης είναι λιτό: δεν αποτελεί κάθε αλλαγή πρόοδο, και το ότι κάτι μπορεί να γίνει δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνει.
Δέκα χρόνια νωρίτερα, ο ΟΟΣΑ είχε καταλήξει σε παρόμοιο συμπέρασμα στη μελέτη «Students, Computers and Learning»: οι χώρες που επένδυσαν έντονα σε τεχνολογίες πληροφορικής στα σχολεία δεν έδειξαν αξιοσημείωτη βελτίωση στην ανάγνωση, τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες.
Τέσσερα ερωτήματα για τα 71 εκατομμύρια
1. Ποιος θα τα χρησιμοποιήσει και πώς; Ο τρίτος και ο ένατος άξονας της σύμβασης αφορούν ακριβώς την επιμόρφωση, που είναι το σωστό. Το ζητούμενο είναι αν θα φτάσει σε όλους τους εκπαιδευτικούς και αν θα είναι πρακτική, μέσα στην τάξη, όχι μόνο διαδικτυακή παρακολούθηση.
2. Σε ποια ώρα του προγράμματος; Ένα ολόγραμμα κυττάρου έχει νόημα μόνο αν υπάρχει χρόνος και σχεδιασμός για να ενταχθεί στο μάθημα της Βιολογίας. Διαφορετικά θα είναι μια εντυπωσιακή επίδειξη μία φορά τον χρόνο.
3. Τι γίνεται με τα δεδομένα των μαθητών; Ένας ψηφιακός βοηθός με ΤΝ που προσαρμόζεται στον ρυθμό κάθε παιδιού επεξεργάζεται, εξ ορισμού, δεδομένα επίδοσης ανηλίκων. Το ποιος τα κρατά, για πόσο και με ποιες εγγυήσεις δεν έχει συζητηθεί δημόσια.
4. Πώς θα μετρηθεί το αποτέλεσμα; Ο απολογισμός ενός τέτοιου έργου δεν μπορεί να είναι ο αριθμός των εργαλείων που παραδόθηκαν. Χρειάζεται αποτίμηση της πραγματικής χρήσης στις τάξεις, κάτι που η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι σχεδόν ποτέ δεν προβλέπεται εκ των προτέρων.
Τι ήδη λειτουργεί
Για να είναι πλήρης η εικόνα, δύο κομμάτια του ψηφιακού σχεδιασμού έχουν ήδη φτάσει στους μαθητές. Το Ψηφιακό Φροντιστήριο, με βίντεο και υλικό ανά μάθημα, σύμφωνα με το Υπουργείο ξεπερνά τους 410.000 χρήστες και επεκτείνεται σε ζωντανά μαθήματα. Και οι νέοι διαδραστικοί πίνακες που είχαν εξαγγελθεί «έως το καλοκαίρι» παραδόθηκαν μέσα στο καλοκαίρι, με ακόμη 5.000 συστήματα να ακολουθούν.
Παράλληλα τρέχει και το πρόγραμμα «OpenAI for Greece», σε συνεργασία με το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο και το Ίδρυμα Ωνάση, για την απόκτηση δεξιοτήτων στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης από εκπαιδευτικούς και μαθητές.
Η τεχνολογία δεν διδάσκει μόνη της
Το έργο δεν είναι κακό επειδή καθυστερεί. Τα 71 εκατομμύρια αγοράζουν πράγματα που πράγματι λείπουν από το ελληνικό σχολείο, όπως ακουστικά βιβλία για παιδιά με δυσλεξία και σύγχρονα διαγνωστικά εργαλεία για τα ΚΕΔΑΣΥ. Το ζήτημα είναι ότι η δημόσια συζήτηση σταματά στα ολογράμματα, ενώ η διεθνής εμπειρία λέει ότι εκεί ακριβώς κρύβεται η παγίδα.
Το πιο ακριβό εργαλείο στον κόσμο δεν αλλάζει τίποτα αν ο εκπαιδευτικός δεν ξέρει πώς να το χρησιμοποιήσει, αν δεν υπάρχει ώρα στο πρόγραμμα, και αν κανείς δεν μετρήσει ποτέ αν έμαθαν περισσότερα τα παιδιά. Το ίδιο το έργο προβλέπει επιμόρφωση. Από την υλοποίηση αυτού του άξονα, και όχι από τα τρισδιάστατα γραφικά, θα κριθεί.
Πηγές:
- Διακήρυξη 1535/14-03-2025 (ΑΔΑΜ 25PROC016471723) και σύμβαση με τον ΟΤΕ (ΑΔΑΜ 25SYMV017508814, 8/9/2025), Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ ΥΠΑΙΘΑ.
- Απόφαση ανάκλησης από το ΤΑΑ, αρ. πρωτ. 127417 ΕΞ 2026/04-08-2026 (ΑΔΑ 63ΖΤΗ-Ι25), Υπουργείο Οικονομικών.
- UNESCO (2023). Global Education Monitoring Report: Technology in education. A tool on whose terms?
- OECD (2015). Students, Computers and Learning: Making the Connection.
- OECD, TALIS 2018.
- esos.gr, protothema.gr, Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού: παρουσίαση Ψηφιακού Σχολείου και ενημέρωση Υπουργικού Συμβουλίου.