Νέα Ωρολόγια Προγράμματα 2026–2027:
Η Ηθική μπαίνει επίσημα στο σχολείο
Με τέσσερις υπουργικές αποφάσεις που δημοσιεύτηκαν στις 9 Απριλίου 2026, η Υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη αναθεώρησε τα ωρολόγια προγράμματα σε όλες τις βαθμίδες της δευτεροβάθμιας γενικής εκπαίδευσης. Μία αλλαγή, τέσσερα σχολικά πλαίσια, και μία σειρά ανοιχτών ερωτημάτων για τους εκπαιδευτικούς και τα σχολεία.
Οι τέσσερις νέες υπουργικές αποφάσεις
Οι ΥΑ που εκδόθηκαν στις 7–8 Απριλίου 2026 και δημοσιεύτηκαν στο ΦΕΚ στις 9/4/2026, με ισχύ από το σχολικό έτος 2026–2027, είναι:
| Τύπος σχολείου | Αρ. Πρωτ. / ΑΔΑ | ΦΕΚ | Αντικαθιστά |
|---|---|---|---|
| Ημερήσιο Γυμνάσιο | 44257/Δ2 · 9ΑΨΔ46ΝΚΠΔ-ΑΥΠ | Β΄ 2132/09-04-2026 | 94207/Δ2/29-07-2021 |
| Εσπερινό Γυμνάσιο | 43751/Δ2 · ΨΛΠΡ46ΝΚΠΔ-765 | Β΄ 2106/09-04-2026 | 94214/Δ2/29-07-2021 |
| Ημερήσιο ΓΕΛ | 43684/Δ2 · ΨΝΗΑ46ΝΚΠΔ-ΤΩ6 | Β΄ 2106/09-04-2026 | 102977/Δ2/18-09-2023 |
| Εσπερινό ΓΕΛ | 43706/Δ2 · 987Ψ46ΝΚΠΔ-ΛΛΗ | Β΄ 2102/09-04-2026 | 102981/Δ2/18-09-2023 |
Τι αλλάζει — μια και μόνη, αλλά σημαντική μεταβολή
Σε όλα τα προγράμματα, οι διδακτικές ώρες παραμένουν αναλλοίωτες. Η μοναδική μεταβολή είναι η επίσημη μετονομασία:
«Θρησκευτικά» → «Θρησκευτικά / Ηθική»
Σε όλες τις τάξεις και στα τέσσερα είδη σχολείων, με ρητή υποσημείωση: «Το μάθημα της Ηθικής διδάσκεται στους/στις μαθητές/ήτριες που απαλλάσσονται από το μάθημα των Θρησκευτικών.»
Αναλυτικά, οι ώρες του μαθήματος ανά τύπο σχολείου:
| Σχολείο | Α΄ Τάξη | Β΄ Τάξη | Γ΄ Τάξη | Μεταβολή ωρών |
|---|---|---|---|---|
| Ημερήσιο Γυμνάσιο | 2 ώρες | 2 ώρες | 2 ώρες | ΚΑΜΙΑ |
| Εσπερινό Γυμνάσιο | 1 ώρα | 1 ώρα | 1 ώρα | ΚΑΜΙΑ |
| Ημερήσιο ΓΕΛ | 2 ώρες | 2 ώρες | 1 ώρα | ΚΑΜΙΑ |
| Εσπερινό ΓΕΛ | 1 ώρα | 1 ώρα | 1 ώρα | ΚΑΜΙΑ |
Το ιστορικό: από το ΣτΕ στο ΦΕΚ
Η ενσωμάτωση της Ηθικής δεν είναι κυβερνητική πρωτοβουλία, αλλά αποτέλεσμα μακράς νομολογιακής πίεσης. Το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ Γ΄ 7μ. 2418, 2417/2025) ακύρωσε την παράλειψη της Διοίκησης να θεσπίσει πλήρες εναλλακτικό μάθημα, ζητώντας συμμόρφωση ήδη από το 2025–2026.
Ανταποκρινόμενο στην εντολή αυτή, το Υπουργείο Παιδείας εξέδωσε τον Νοέμβριο 2025 τα Προγράμματα Σπουδών για το μάθημα της Ηθικής σε Γυμνάσιο (ΥΑ 149205/ΓΔ4/2025, ΦΕΚ Β΄ 6259/21-11-2025) και Λύκειο (ΥΑ 149259/ΓΔ4/2025, ΦΕΚ Β΄ 6244/21-11-2025). Οι τέσσερις νέες ΥΑ ωρολογίων προγραμμάτων του Απριλίου 2026 αποτελούν την επίσημη κωδικοποίηση στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα.
Το μάθημα αυτό απευθύνεται σε μαθητές που επιθυμούν απαλλαγή από τα Θρησκευτικά — αλλόθρησκους, ετερόδοξους, άθρησκους, αγνωστικιστές — οι οποίοι υποβάλλουν σχετική αίτηση στον Διευθυντή της σχολικής μονάδας.
Ποιος διδάσκει την Ηθική; Το ανοιχτό ζήτημα των αναθέσεων
Το ζήτημα της επίσημης ανάθεσης παραμένει αρρύθμιστο με δημοσιευμένη ΥΑ. Η βασική ΥΑ αναθέσεων (85980/Δ2/03-07-2020, ΦΕΚ Β΄ 2737) δεν συμπεριλαμβάνει το νέο μάθημα, οπότε αναμένεται νέα τροποποιητική απόφαση. Βάσει των προτάσεων που έχουν κατατεθεί και συζητείται να υιοθετηθούν:
| Βαθμίδα | Α΄ Ανάθεση | Β΄ Ανάθεση | Γ΄ Ανάθεση |
|---|---|---|---|
| Γυμνάσιο | ΠΕ01 Θεολόγοι ΠΕ02.02 Κλασ. Φιλόλογοι |
— | ΠΕ02 (01,02), ΠΕ33, ΠΕ78 |
| ΓΕΛ (Α΄–Β΄) | ΠΕ01 Θεολόγοι ΠΕ02.02 Κλασ. Φιλόλογοι |
— | ΠΕ02 (01,02), ΠΕ33, ΠΕ78 |
Τι σημαίνει πρακτικά για τα σχολεία και τις προσλήψεις
Η Ηθική διδάσκεται την ίδια ώρα με τα Θρησκευτικά. Αυτό σημαίνει ότι το τμήμα χωρίζεται: οι μαθητές που παρακολουθούν Θρησκευτικά μένουν στην αίθουσα, ενώ αυτοί που έχουν αιτηθεί απαλλαγή χρειάζονται ξεχωριστό χώρο και ξεχωριστό εκπαιδευτικό.
Οργανωτική πρόκληση: Κάθε σχολείο πρέπει να εξασφαλίζει επιπλέον αίθουσα και εκπαιδευτικό ακόμη και για 2–3 μαθητές που ζητούν απαλλαγή. Σε μικρά σχολεία αυτό γίνεται πρόβλημα πόρων.
Αδυναμία ταυτόχρονης διδασκαλίας: Ο ΠΕ01 που κάνει Θρησκευτικά δεν μπορεί ταυτόχρονα να κάνει Ηθική στο άλλο υποτμήμα. Συνεπώς, δημιουργείται ανάγκη για επιπλέον εκπαιδευτικό — και άρα για επιπλέον διδακτικές ώρες στους πίνακες αναπληρωτών.
Αβεβαιότητα αναθέσεων: Χωρίς επίσημη ΥΑ αναθέσεων, δεν είναι σαφές από ποιον κλάδο θα καλύπτονται τα κενά. Αν το μάθημα αποδοθεί ως Α΄ ανάθεση στους ΠΕ01, δημιουργεί επιπλέον ώρες για τους Θεολόγους· αν αποδοθεί σε άλλους κλάδους, επηρεάζει αντίστοιχα τους πίνακες ΠΕ02, ΠΕ78 κ.ά.
Αριθμός απαλλαγών: Ο πραγματικός αντίκτυπος στις θέσεις εκπαιδευτικών εξαρτάται απευθείας από το ποσοστό μαθητών που θα αιτηθεί απαλλαγή — ποσοστό που ποικίλλει σημαντικά ανά περιοχή και κοινωνικό πλαίσιο.
Συμπέρασμα
Οι τέσσερις νέες ΥΑ ωρολογίων προγραμμάτων αποτελούν την θεσμική ολοκλήρωση μιας μακράς διαδρομής: από τις δικαστικές αποφάσεις, στα Προγράμματα Σπουδών του φθινοπώρου 2025, και τελικά στην επίσημη κωδικοποίηση μέσα στο εβδομαδιαίο σχολικό πρόγραμμα. Καμία ώρα δεν αλλάζει, κανένα μάθημα δεν αφαιρείται.
Αυτό που αλλάζει είναι βαθύτερο: η επίσημη αναγνώριση ότι η ώρα των Θρησκευτικών δεν ανήκει πια αποκλειστικά σε έναν τύπο θρησκευτικής αγωγής, αλλά καλείται να φιλοξενήσει και ένα νέο, κοσμικό αντικείμενο με το δικό του Πρόγραμμα Σπουδών. Το επόμενο βήμα που αναμένεται είναι η επίσημη ΥΑ αναθέσεων που θα ξεκαθαρίσει ποιος διδάσκει την Ηθική και σε τι αριθμό θέσεων αντιστοιχεί.