Πανελλαδικές 2026: Πώς εξετάζονται οι υποψήφιοι με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες – Αναλυτική εγκύκλιος
Εγκύκλιο με αναλυτικές οδηγίες για τον τρόπο και τη διαδικασία εξέτασης υποψηφίων ΓΕΛ με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή ειδικές μαθησιακές δυσκολίες στις Πανελλαδικές Εξετάσεις 2026 εξέδωσε το Υπουργείο Παιδείας (αρ. πρωτ. Φ.251/64200/Α5, ημερομηνία 22 Μαΐου 2026). Η εγκύκλιος απευθύνεται σε Περιφερειακούς Διευθυντές Εκπαίδευσης, Διευθυντές ΔΕ, Προέδρους Επιτροπών Εξέτασης Βαθμολογικών και Ειδικών Εξεταστικών Κέντρων, Διευθυντές ΓΕΛ και ΚΕΔΑΣΥ.
Ποιοι εξετάζονται γραπτά και ποιοι προφορικά
Η εγκύκλιος διακρίνει δύο κατηγορίες υποψηφίων ανάλογα με τον τρόπο εξέτασής τους:
Μόνο γραπτά εξετάζονται στο ίδιο εξεταστικό κέντρο (σε ξεχωριστή αίθουσα) με δυνατότητα παράτασης έως 30 λεπτά, κατόπιν απόφασης ΚΕΔΑΣΥ:
- Υποψήφιοι με σοβαρά προβλήματα ακοής (κωφοί/βαρήκοοι σε ποσοστό ≥67%)
- Υποψήφιοι με προβλήματα λόγου και ομιλίας (τραυλισμός, διαταραχές ομιλίας)
- Υποψήφιοι με επιληψία
- Υποψήφιοι με διαταραχές αυτιστικού φάσματος, εφόσον στη γνωμάτευση ΚΕΔΑΣΥ αναγράφεται γραπτός τρόπος εξέτασης
Προφορικά εξετάζονται σε Βαθμολογικό ή Ειδικό Εξεταστικό Κέντρο:
- Υποψήφιοι με προβλήματα όρασης (τυφλοί ή ποσοστό αναπηρίας ≥67%)
- Υποψήφιοι με κινητική αναπηρία μόνιμη ή προσωρινή ≥67% που συνδέεται με τα άνω άκρα
- Υποψήφιοι με σπαστικότητα άνω άκρων
- Υποψήφιοι με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες (δυσλεξία, δυσγραφία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία, δυσορθογραφία)
- Υποψήφιοι με διαταραχές αυτιστικού φάσματος, εφόσον στη γνωμάτευση ΚΕΔΑΣΥ αναγράφεται προφορικός τρόπος εξέτασης
- Υποψήφιοι με σύνθετες γνωστικές/συναισθηματικές δυσκολίες λόγω κακοποίησης, παραμέλησης ή ενδοοικογενειακής βίας
Υποψήφιοι με κάταγμα ή προσωρινή βλάβη άνω άκρων μπορούν να εξεταστούν γραπτά στις Επαναληπτικές Πανελλαδικές (Σεπτέμβριος), εφόσον υποβάλουν αίτηση εντός 2 ημερών από τη λήξη του εξεταστικού προγράμματος.
Κατανομή σε Βαθμολογικά και Ειδικά Εξεταστικά Κέντρα
Οι υποψήφιοι που εξετάζονται προφορικά κατανέμονται ως εξής:
- Εξετάζονται στο Βαθμολογικό Κέντρο (ΒΚ) της Διεύθυνσης ΔΕ στην οποία ανήκει οργανικά το σχολείο τους
- Σε Διευθύνσεις χωρίς ΒΚ ορίζεται Ειδικό Εξεταστικό Κέντρο (ΕΕΚ)
- Αν οι εξεταζόμενοι υπερβαίνουν τους 80, συγκροτείται επιπλέον ΕΕΚ (για τους άνω των 80). Για κάθε 80 επιπλέον υποψηφίους ορίζεται νέο ΕΕΚ
- Σε κάθε τριμελή Επιτροπή αναλογούν 5–7 υποψήφιοι κατ' ανώτατο όριο
Σύνθεση Επιτροπής Εξέτασης
Κάθε Επιτροπή Εξέτασης αποτελείται από:
- Πρόεδρο (ή μέλος της Επιτροπής ΒΚ)
- 2 εξεταστές-βαθμολογητές – εκπαιδευτικοί που δίδαξαν το μάθημα τουλάχιστον ένα έτος την τελευταία τριετία
- Σύμβουλο Εκπαίδευσης ή εκπαιδευτικό Α΄ βαθμού ως τρίτο βαθμολογητή
- Γραμματέα και χειριστή ηλεκτρονικής μετάδοσης θεμάτων
- Δυνητικά: Σύμβουλο Ειδικής Αγωγής ή Προϊστάμενο ΚΕΔΑΣΥ για παροχή διευκρινίσεων
- Ιατρό δημόσιο ή ιδιώτη για αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών (παρών τουλάχιστον 30΄ πριν την έναρξη)
Διαδικασία προφορικής εξέτασης – Βήμα βήμα
Η εξέταση διεξάγεται με τα ίδια θέματα, το ίδιο πρόγραμμα και την ίδια διάρκεια όπως για τους υπόλοιπους υποψηφίους. Ειδικότερα:
- Ο υποψήφιος εισέρχεται στην αίθουσα την ίδια ώρα με τους υπόλοιπους, παραλαμβάνει τετράδιο και καταγράφει τα στοιχεία του
- Έχει χρόνο προετοιμασίας έως 3 ώρες, κατά τον οποίο μπορεί να κρατά σημειώσεις. Μπορεί να ζητήσει ανάγνωση θεμάτων από τον επιτηρητή
- Μετά το πέρας της προετοιμασίας (ή νωρίτερα αν είναι έτοιμος), προσέρχεται μόνος του στην επιτροπή και αναπτύσσει τις απαντήσεις του προφορικά, με όποια σειρά επιθυμεί, έχοντας τη δυνατότητα να συμβουλεύεται τις σημειώσεις του
- Η βαθμολόγηση γίνεται ανεξάρτητα από καθέναν από τους δύο βαθμολογητές. Αν η διαφορά στον τελικό βαθμό υπερβαίνει τις 12 μονάδες, παρεμβαίνει ο τρίτος βαθμολογητής
- Απαγορεύεται ρητώς η αποκάλυψη βαθμολογιών σε τρίτους
Ειδικές οδηγίες για μαθητές με ΔΑΦ και ΕΜΔ
Για τους μαθητές με Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) η εγκύκλιος συνιστά να επιτρέπονται οι προσωπικές ρουτίνες τους (συγκεκριμένο αντικείμενο στο θρανίο, ειδικός φωτισμός κ.ά.), να αποφεύγονται ερεθίσματα αποσυγκέντρωσης, οι ερωτήσεις να είναι σύντομες και συγκεκριμένες και να δίνεται χρόνος αναμονής για απάντηση. Αν ο μαθητής συνοδεύεται από εκπαιδευτικό Παράλληλης Στήριξης, αυτός μπορεί να παρίσταται χωρίς να παρεμβαίνει στη διαδικασία.
Για τους μαθητές με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες (ΕΜΔ) επισημαίνεται ότι: δεν λαμβάνονται υπόψη τα ορθογραφικά λάθη (εκτός γραμματικής), μπορεί να ζητηθεί ανάγνωση θέματος, στα θετικά μαθήματα αξιολογείται το σκεπτικό επίλυσης πέρα από τους υπολογισμούς, και ο εξεταστής μπορεί να σχεδιάσει γραφική παράσταση καθ' υπόδειξη του εξεταζόμενου.
Η εγκύκλιος τονίζει ρητώς ότι η διαφοροποιημένη διαδικασία δεν συνιστά επιεική αξιολόγηση, αλλά αποβλέπει αποκλειστικά στο να δοθεί στους υποψηφίους η δυνατότητα να εκφράσουν γνώσεις που αδυνατούν να αποδώσουν με τον γραπτό λόγο.
Εξέταση στα Ειδικά και Μουσικά Μαθήματα
Για την εξέταση στα ειδικά (ξένες γλώσσες, σχέδια) και μουσικά μαθήματα ισχύουν αντίστοιχες διαδικασίες: όσοι εξετάζονται γραπτά κάνουν το ίδιο και εδώ (με παράταση έως 30΄), ενώ όσοι εξετάζονται προφορικά συμμετέχουν με προφορική εξέταση στα ΒΚ/ΕΕΚ. Για τα σχέδια, αν διαπιστωθεί δυσκολία κατανόησης οδηγιών, εξασφαλίζεται επαρκής χρόνος σχεδιαστικής απόδοσης.
Υποχρεώσεις εκπαιδευτικών και προστασία δεδομένων
Όλοι οι εκπαιδευτικοί ΔΕ που ορίζονται αρμοδίως υποχρεούνται να συμμετάσχουν στις διαδικασίες των πανελλαδικών εξετάσεων. Σε περίπτωση αδυναμίας απαιτείται γνωμάτευση από Δημόσιο Νοσοκομείο ή Κέντρο Υγείας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην τήρηση απορρήτου προσωπικών δεδομένων και στη διαχείρισή τους με εμπιστευτικό πρωτόκολλο.
Πηγή: Εγκύκλιος Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, αρ. πρωτ. Φ.251/64200/Α5, 22 Μαΐου 2026 – ΑΔΑ: 9Η9Ε46ΝΚΠΔ-ΡΕΗ