Δεν απαιτείται άδεια άσκησης ιδιωτικού έργου για τη συγγραφή βιβλίων από δημόσιους εκπαιδευτικούς, ενώ τα έσοδα από συγγραφικά δικαιώματα δεν θεωρούνται έσοδα από παροχή υπηρεσιών. Αυτό προκύπτει ρητά από τη Γνωμοδότηση 409/2009 του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ), η οποία παραμένει έως σήμερα βασικό σημείο αναφοράς για το συγκεκριμένο ζήτημα.

Τι έκρινε το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους

Η Γνωμοδότηση ΝΣΚ 409/2009 εξετάζει την περίπτωση δημόσιου εκπαιδευτικού λειτουργού, ο οποίος είχε τεθεί εκτός υπηρεσίας λόγω πειθαρχικής ποινής και κατά το διάστημα αυτό απέκτησε εισόδημα από συγγραφικά δικαιώματα ιστορικού βιβλίου.

Το ΝΣΚ έκρινε ότι:

  • Η συγγραφή βιβλίου αποτελεί δραστηριότητα συμβατή με τα εκπαιδευτικά καθήκοντα του δημοσίου εκπαιδευτικού.

  • Η δραστηριότητα αυτή δεν εμπίπτει στις απαγορεύσεις και τους περιορισμούς του άρθρου 31 του Υπαλληλικού Κώδικα (Ν. 3528/2007).

  • Τα έσοδα από συγγραφικά δικαιώματα δεν πρέπει να αφαιρεθούν από τις αποδοχές του εκπαιδευτικού, ακόμη και αν αποκτήθηκαν κατά το διάστημα απομάκρυνσής του από την υπηρεσία, εφόσον η ποινή τελικώς ακυρώθηκε.

Με απλά λόγια, το ΝΣΚ έκρινε ότι ο εκπαιδευτικός θα μπορούσε νόμιμα να ασκεί τη συγγραφική δραστηριότητα ακόμη και αν υπηρετούσε κανονικά, άρα τα έσοδα δεν συνδέονται με ασυμβίβαστη ή απαγορευμένη ιδιωτική απασχόληση.

Τι προβλέπει ο Υπαλληλικός Κώδικας για ιδιωτικό έργο

Σύμφωνα με το άρθρο 31 του Ν. 3528/2007 (Υπαλληλικός Κώδικας):

  • Ο υπάλληλος μπορεί να ασκεί ιδιωτικό έργο με αμοιβή μόνο κατόπιν άδειας, εφόσον αυτό συμβιβάζεται με τα καθήκοντά του.

  • Η άδεια χορηγείται για συγκεκριμένο έργο, μετά από γνώμη του υπηρεσιακού συμβουλίου.

  • Απαγορεύεται η κατ’ επάγγελμα εμπορική δραστηριότητα.

Ωστόσο, το ΝΣΚ διευκρινίζει ότι η συγγραφή βιβλίων δεν συνιστά “ιδιωτικό έργο” υπό την έννοια του άρθρου 31, αλλά αποτελεί πνευματική – επιστημονική δραστηριότητα που συνδέεται άμεσα με τον εκπαιδευτικό ρόλο.

Τι σημαίνει πρακτικά για τους εκπαιδευτικούς

Με βάση τη Γνωμοδότηση ΝΣΚ 409/2009:

  • Οι δημόσιοι εκπαιδευτικοί δεν χρειάζονται άδεια για να συγγράψουν βιβλία.

  • Τα έσοδα από συγγραφικά δικαιώματα δεν θεωρούνται εισόδημα από παροχή υπηρεσιών.

  • Δεν υφίσταται θέμα ασυμβίβαστου ή παραβίασης του Υπαλληλικού Κώδικα.

  • Δεν απαιτείται έγκριση από υπηρεσιακό συμβούλιο ή υπουργείο.

Ένα κρίσιμο νομικό προηγούμενο

Η συγκεκριμένη γνωμοδότηση αποτελεί ισχυρό νομικό προηγούμενο, το οποίο χρησιμοποιείται συχνά σε περιπτώσεις ελέγχων, πειθαρχικών διαδικασιών ή αμφισβητήσεων από διοικητικές υπηρεσίες.

Ουσιαστικά, το ΝΣΚ αναγνωρίζει ότι η συγγραφή βιβλίων:

αποτελεί μορφή πνευματικής δημιουργίας και επιστημονικής έκφρασης,
απολύτως συμβατή με την αποστολή του δημόσιου εκπαιδευτικού.

Και συνεπώς δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απαγορευμένη ιδιωτική απασχόληση.