Σε διαδικασία προετοιμασίας μιας από τις σημαντικότερες αλλαγές στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση εισέρχεται το Υπουργείο Παιδείας, ενεργοποιώντας χρηματοδοτούμενο έργο στο πλαίσιο του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030. Η δράση, προϋπολογισμού 600.000 ευρώ, δεν αποτελεί άμεση νομοθετική πρωτοβουλία αλλά το στάδιο που προηγείται της νομοθέτησης: την παραγωγή τεκμηρίωσης και συναίνεσης για τη θέσπιση του Εθνικού Απολυτηρίου.
Κύριος της πράξης είναι το Υπουργείο Παιδείας, ενώ την υλοποίηση αναλαμβάνει η Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ του ΥΠΑΙΘ. Στη διαδικασία προβλέπεται να συμμετάσχουν μέλη ΔΕΠ, επιστήμονες, εμπειρογνώμονες, στελέχη εκπαίδευσης και φορείς της εκπαιδευτικής κοινότητας, καθώς και πολίτες μέσω οργανωμένου διαλόγου. Η διαδικασία θα πραγματοποιηθεί διοικητικά από το Υπουργείο και ψηφιακά μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας διαβούλευσης, ενώ οι μελέτες θα καλύψουν το σύνολο της εκπαιδευτικής διαδρομής από το Νηπιαγωγείο έως το Λύκειο .
Η υποβολή των προτάσεων ολοκληρώνεται τον Απρίλιο του 2026 και ακολουθεί αξιολόγηση έως δύο μήνες, ενώ η επιλεξιμότητα των δαπανών εκτείνεται έως το τέλος του 2030 . Πρόκειται, συνεπώς, για έργο πολυετούς διάρκειας που καλύπτει όλη τη φάση επεξεργασίας και ωρίμανσης της μεταρρύθμισης.
Η υλοποίηση οργανώνεται σε τρία βασικά στάδια. Πρώτα θα πραγματοποιηθεί Εθνικός Διάλογος, με συλλογή απόψεων και ανάλυση συγκλίσεων και διαφορών. Στη συνέχεια θα εκπονηθούν επιστημονικές μελέτες και συγκριτικές αναλύσεις για το εκπαιδευτικό σύστημα και την αποτίμηση της μαθησιακής πορείας. Τέλος, τα αποτελέσματα θα συντεθούν σε τελικά πορίσματα πολιτικής που θα αξιοποιηθούν από το Υπουργείο για τη σύνταξη νομοθετικής ρύθμισης .
Το έργο, επομένως, δεν περιορίζεται σε ερευνητική δραστηριότητα ή γνωμοδότηση. Αποτελεί το προπαρασκευαστικό στάδιο του νέου θεσμικού πλαισίου για το Λύκειο, καθώς τα πορίσματά του προορίζονται να μετατραπούν σε σχέδιο νόμου για το Εθνικό Απολυτήριο .
Διοικητικά, η επιλογή αυτής της μεθόδου ακολουθεί μια πλέον καθιερωμένη πρακτική στη δημόσια πολιτική: προηγείται η χρηματοδοτούμενη παραγωγή επιστημονικής τεκμηρίωσης και κοινωνικής διαβούλευσης και ακολουθεί η νομοθέτηση. Με αυτόν τον τρόπο, η μεταρρύθμιση εμφανίζεται ως αποτέλεσμα τεκμηριωμένης διαδικασίας και όχι ως αιφνίδια πολιτική απόφαση.
Η πρόσκληση, επομένως, σηματοδοτεί την έναρξη ενός κύκλου που οδηγεί με συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα σε νέο εκπαιδευτικό νόμο. Το Εθνικό Απολυτήριο δεν αποτελεί απλώς προτεινόμενη αλλαγή, αλλά τον τελικό στόχο ενός πολυετούς έργου που έχει ήδη θεσμικά δρομολογηθεί.