ΗΠΑ αναστέλλουν το Claude Fable 5: Η κυβέρνηση επικαλείται εθνική ασφάλεια — η Anthropic αντιδρά

Σε εξέλιξη βρίσκεται μια πρωτοφανής αντιπαράθεση μεταξύ της αμερικανικής κυβέρνησης και της εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης Anthropic: στις 12 Ιουνίου 2026, οι αρχές των ΗΠΑ διέταξαν την άμεση αναστολή πρόσβασης στο Claude Fable 5 και το Mythos 5 για όλους τους χρήστες παγκοσμίως — μόλις λίγες ημέρες μετά την κυκλοφορία τους. Η εντολή, που επικαλείται λόγους εθνικής ασφάλειας, έχει προκαλέσει ισχυρές αντιδράσεις στον κλάδο της ΤΝ.

Τι ακριβώς συνέβη

Στις 5:21 μ.μ. (ώρα Ανατολικής Αμερικής) της 12ης Ιουνίου, η Anthropic έλαβε οδηγία από την αμερικανική κυβέρνηση βάσει αρχών ελέγχου εξαγωγών. Σύμφωνα με αυτή, κανένας αλλοδαπός υπήκοος — είτε εντός είτε εκτός ΗΠΑ, ακόμα και αν εργάζεται στην ίδια την Anthropic — δεν επιτρέπεται να έχει πρόσβαση στα δύο μοντέλα. Αποτέλεσμα: η εταιρεία αναγκάστηκε να απενεργοποιήσει άμεσα τα Fable 5 και Mythos 5 για το σύνολο των χρηστών της παγκοσμίως, χωρίς εξαιρέσεις.

Η υπόλοιπη σειρά μοντέλων της Anthropic (Opus, Sonnet, Haiku κ.λπ.) δεν επηρεάζεται από την εντολή.

Ο λόγος: υποτιθέμενη τρωτότητα στις προστασίες

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της η Anthropic, η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι έχει εντοπιστεί μέθοδος «jailbreaking» του Fable 5 — δηλαδή παράκαμψης των ενσωματωμένων προστασιών ασφαλείας του. Η εντολή, ωστόσο, δεν παρείχε συγκεκριμένα τεχνικά στοιχεία.

Η Anthropic εξέτασε την επίδειξη της εν λόγω τεχνικής και κατέληξε στα εξής:

• Οι ευπάθειες που εντοπίστηκαν ήταν ήδη γνωστές και ήσσονος σημασίας.
• Άλλα δημόσια διαθέσιμα μοντέλα, όπως το GPT-5.5 της OpenAI, μπορούν επίσης να τις αποκαλύψουν χωρίς να χρειαστεί οποιαδήποτε παράκαμψη.
• Δεν πρόκειται για «καθολικό jailbreak» (universal jailbreak) — τέτοιο που να μπορεί να παρακάμψει ευρέως τις προστασίες.
• Η συγκεκριμένη τεχνική ουσιαστικά συνίσταται στο να ζητά κανείς από το μοντέλο να διαβάσει μια βάση κώδικα και να εντοπίσει αδυναμίες — κάτι που χρησιμοποιούν καθημερινά οι ειδικοί κυβερνοασφάλειας για αμυντικούς σκοπούς.

Η στάση της Anthropic: συμμόρφωση με έντονη διαφωνία

Η εταιρεία τονίζει ότι το Fable 5 σχεδιάστηκε με στρατηγική άμυνας σε βάθος (defense in depth):

• Χιλιάδες ώρες red-teaming πριν την κυκλοφορία, σε συνεργασία με την αμερικανική κυβέρνηση, το βρετανικό AISI και ιδιωτικούς οργανισμούς.
• Οι προστασίες του Fable 5 αξιολογήθηκαν ως ουσιαστικά ανώτερες από κάθε προηγούμενο μοντέλο στον κλάδο.
• Απαίτηση 30ήμερης διατήρησης δεδομένων για άμεση ανίχνευση και αντιμετώπιση τυχόν επιθέσεων.

Η Anthropic εκφράζει ρητά τη διαφωνία της με την απόφαση, χαρακτηρίζοντάς την «παρεξήγηση»:

«Αν αυτό το πρότυπο εφαρμοζόταν σε όλον τον κλάδο, θα σταματούσαν ουσιαστικά όλες οι νέες αναπτύξεις μοντέλων για όλους τους παρόχους αιχμής.»
— Anthropic, επίσημη ανακοίνωση, 12 Ιουνίου 2026

Παράλληλα, η εταιρεία επαναλαμβάνει τη δημόσια θέση της ότι η κυβέρνηση οφείλει να έχει δικαίωμα αποκλεισμού μη ασφαλών αναπτύξεων ΤΝ, αλλά μέσα από διαφανή, δίκαιη και τεχνικά τεκμηριωμένη διαδικασία — κριτήρια που, κατά την Anthropic, δεν πληρούνται στην παρούσα περίπτωση.

Τι σημαίνει αυτό για τους Έλληνες χρήστες

Οι Έλληνες χρήστες — τόσο ιδιώτες όσο και εκπαιδευτικοί, ερευνητές και επιχειρήσεις — δεν έχουν πλέον πρόσβαση στο Claude Fable 5 και Mythos 5, καθώς η Ελλάδα δεν ανήκει στην ΕΕΑ (Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος ΗΠΑ). Η απόσυρση ισχύει παγκοσμίως, ανεξαρτήτως ιθαγένειας ή τόπου διαμονής.

Όλα τα άλλα μοντέλα Claude (Opus 4.8, Sonnet 4.6, Haiku 4.5 κ.λπ.) παραμένουν πλήρως διαθέσιμα.

Τι κάνω αν χρησιμοποιούσα το Fable 5;

Εάν χρησιμοποιούσατε το Claude Fable 5 μέσω της πλατφόρμας claude.ai ή του API, το σύστημα μεταπίπτει αυτόματα στα διαθέσιμα μοντέλα. Για σύνθετες εργασίες (coding, ανάλυση μεγάλων codebase), το Claude Opus 4.8 παραμένει ισχυρή εναλλακτική.

Προοπτικές: τι αναμένεται

Η Anthropic ανακοίνωσε ότι θα δημοσιεύσει αναλυτικά τεχνικά στοιχεία για την υποτιθέμενη τρωτότητα εντός 24 ωρών. Εργάζεται ενεργά για την αποκατάσταση της πρόσβασης, αναμένοντας ότι η υπόθεση θα επιλυθεί ως παρεξήγηση.

Η εξέλιξη αυτή θέτει για πρώτη φορά ανοιχτά ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιος έχει το τελικό λόγο για το αν ένα μοντέλο ΤΝ επιτρέπεται να κυκλοφορεί; Κυβέρνηση, εταιρεία ή ανεξάρτητος τεχνικός φορέας; Η απάντηση θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το μέλλον της παγκόσμιας ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης.