Η δωρεάν μεταφορά των μαθητών δημόσιων σχολείων αποτελεί υποχρέωση των Περιφερειών και ρυθμίζεται από την ΚΥΑ 50025/2018 (Β' 4217), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, πιο πρόσφατα με τη νέα ΚΥΑ του Αυγούστου 2026 που αυξάνει το ελάχιστο κόστος δρομολογίων σε Αττική και Θεσσαλονίκη. Στον οδηγό που ακολουθεί παρουσιάζουμε αναλυτικά ποιοι μαθητές δικαιούνται μεταφορά, ποια βήματα ακολουθεί η διαδικασία και τι πρέπει να γνωρίζουν γονείς, διευθυντές σχολείων και υπηρεσίες.
Ποιοι μαθητές δικαιούνται δωρεάν μεταφορά
Οι Περιφέρειες μεταφέρουν δωρεάν τους μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης δημόσιων σχολείων, εφόσον η απόσταση της κατοικίας τους από τη σχολική μονάδα υπερβαίνει συγκεκριμένα όρια, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με τον τρόπο μεταφοράς:
| Τρόπος μεταφοράς | Βαθμίδα | Ελάχιστη απόσταση |
|---|---|---|
| Περίπτωση Α: Ειδικά Μαθητικά Δελτία (ΕΜΔ) σε δημόσια συγκοινωνία & ίδια μέσα Περιφερειών/Δήμων | Πρωτοβάθμια (νηπιαγωγεία -δημοτικά) | 1.200 μ. |
| Γυμνάσια, Λύκεια, ΕΠΑΛ | 2.500 μ. | |
| Περίπτωση Β: Δημόσια σύμβαση (μισθωμένα λεωφορεία, ταξί κ.λπ.) | Πρωτοβάθμια | 1.200 μ. |
| Γυμνάσια | 2.500 μ. | |
| ΓΕΛ -ΕΠΑΛ | 4.000 μ. |
Προσοχή: Προϋπόθεση για τη δωρεάν μεταφορά είναι η εγγραφή του μαθητή σε σχολείο σύμφωνα με τη χωροταξική κατανομή των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης. Εξαίρεση αποτελούν τα Πρότυπα, Πειραματικά, Μουσικά και Καλλιτεχνικά Σχολεία, όπου η εγγραφή γίνεται με τις δικές τους διαδικασίες εισαγωγής.
Ειδικές κατηγορίες μαθητών
- Μαθητές ΣΜΕΑΕ: μεταφέρονται χωρίς χιλιομετρικούς περιορισμούς, με υποχρεωτική παρουσία συνοδού όπου προβλέπεται.
- Μαθητές Μουσικών Σχολείων που μεταφέρουν βαριά και ογκώδη μουσικά όργανα: δυνατότητα μεταφοράς με δημόσια σύμβαση χωρίς τους χιλιομετρικούς περιορισμούς, με την προϋπόθεση φοίτησης στο πλησιέστερο αντίστοιχο σχολείο.
- Μαθητές Καλλιτεχνικών, Πρότυπων και Πειραματικών Σχολείων: μεταφορά με δημόσια σύμβαση (με τα όρια της Περίπτωσης Β), χωρίς την τήρηση της σειράς προτεραιότητας των τρόπων μεταφοράς.
- Νήπια και προνήπια: περιλαμβάνονται στους δικαιούχους· κατά την αποβίβαση απαιτείται παραλαβή από γονέα/κηδεμόνα ή εξουσιοδοτημένο πρόσωπο.
Τα βήματα της διαδικασίας
Βήμα 1: Αίτηση των γονέων στο σχολείο
Οι γονείς/κηδεμόνες υποβάλλουν στη σχολική μονάδα, κατά την εγγραφή ή στην αρχή του σχολικού έτους, αίτηση-υπεύθυνη δήλωση με τη διεύθυνση κατοικίας του μαθητή. Η ακρίβεια της διεύθυνσης είναι κρίσιμη, καθώς με βάση αυτήν υπολογίζεται η χιλιομετρική απόσταση από το σχολείο.
Βήμα 2: Έλεγχος και βεβαίωση από τον Διευθυντή
Ο Διευθυντής της σχολικής μονάδας ελέγχει τα στοιχεία, βεβαιώνει ποιοι μαθητές πληρούν τις προϋποθέσεις (απόσταση -βαθμίδα -χωροταξική εγγραφή) και καταρτίζει τις καταστάσεις των δικαιούμενων μεταφοράς μαθητών.
Βήμα 3: Διαβίβαση στοιχείων στην Περιφερειακή Ενότητα
Οι καταστάσεις διαβιβάζονται, μέσω των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, στην αρμόδια υπηρεσία της οικείας Περιφερειακής Ενότητας (κατά κανόνα το Τμήμα Διά Βίου Μάθησης ή το τμήμα που ασκεί τις αντίστοιχες αρμοδιότητες). Τα στοιχεία των μαθητών για το επόμενο σχολικό έτος αποστέλλονται έγκαιρα, ώστε να είναι εφικτός ο σχεδιασμός των δρομολογίων και η προκήρυξη των διαγωνισμών.
Βήμα 4: Σχεδιασμός δρομολογίων από την Περιφέρεια
Η Περιφερειακή Ενότητα εξετάζει για κάθε μαθητή τον προσφορότερο τρόπο μεταφοράς, ακολουθώντας υποχρεωτική σειρά προτεραιότητας:
Η ιεράρχηση των τρόπων μεταφοράς:
1️⃣ Δημόσια/δημοτική συγκοινωνία με χορήγηση Ειδικών Μαθητικών Δελτίων (ΕΜΔ)
2️⃣ Ίδια μέσα των Περιφερειών και των Δήμων (σχολικά λεωφορεία ΟΤΑ)
3️⃣ Δημόσια σύμβαση υπηρεσιών (μισθωμένα λεωφορεία ΚΤΕΛ, τουριστικά λεωφορεία, ΕΔΧ-ΤΑΞΙ), εφόσον οι προηγούμενοι τρόποι δεν είναι εφικτοί ή κρίνονται οικονομικά ασύμφοροι
4️⃣ Επιδόματα του άρθρου 3, όταν η μεταφορά είναι αδύνατη ή αντιοικονομική
Βήμα 5: Προκήρυξη διαγωνισμού για τα συμβατικά δρομολόγια
Για τα δρομολόγια που θα ανατεθούν με δημόσια σύμβαση εφαρμόζεται ο ν. 4412/2016. Ο διαγωνισμός προκηρύσσεται τουλάχιστον έξι μήνες πριν από την έναρξη των δρομολογίων, με βάση τα στοιχεία των μαθητών που έχουν συγκεντρωθεί. Η κοστολόγηση κάθε δρομολογίου γίνεται με τον μαθηματικό τύπο του Παραρτήματος της ΚΥΑ (χιλιομετρική απόσταση, κατηγορία οχήματος, προσαυξήσεις για κλίση, εκτός πόλεως διαδρομή κ.λπ.).
Βήμα 6: Άγονα δρομολόγια -διαπραγμάτευση
Εάν κάποια δρομολόγια μείνουν χωρίς ανάδοχο (άγονα), η Περιφέρεια μπορεί να προσφύγει στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση του άρθρου 32 του ν. 4412/2016, ώστε να καλυφθεί άμεσα η μεταφορά των μαθητών.
Βήμα 7: Εκτέλεση δρομολογίων και εποπτεία
Με την έναρξη του σχολικού έτους τα δρομολόγια εκτελούνται με ευθύνη των αναδόχων και εποπτεία της Περιφέρειας. Τα οχήματα πρέπει να πληρούν τις προδιαγραφές ασφαλείας (ζώνες, καθίσματα, αγκυρώσεις) της σχετικής υπουργικής απόφασης, ενώ όπου προβλέπεται υπάρχει συνοδός (νηπιαγωγεία, ΣΜΕΑΕ). Ο μέγιστος χρόνος αναμονής για μαθητές που προσέρχονται ή αποχωρούν σε διαφορετικές ώρες λόγω προγράμματος έχει οριστεί σε 60 λεπτά.
Βήμα 8: Επιδότηση όταν η μεταφορά δεν είναι εφικτή
Εάν η μεταφορά είναι αδύνατη ή οικονομικά ασύμφορη με οποιονδήποτε από τους παραπάνω τρόπους, ενεργοποιείται το άρθρο 3 της ΚΥΑ (Επιδότηση μαθητών), με τρεις διακριτές περιπτώσεις που αναλύονται στην επόμενη ενότητα.
Η διαδικασία χορήγησης επιδόματος (άρθρο 3)
Όταν η μεταφορά κατά το άρθρο 2 δεν είναι εφικτή ή κρίνεται οικονομικά ασύμφορη, προβλέπονται τρεις περιπτώσεις επιδότησης:
| Περίπτωση | Ποσό | Βασικοί όροι |
|---|---|---|
| α. Εγκατάσταση σε κατοικία πλησίον του σχολείου αποκλειστικά για τη φοίτηση | 85 € μηνιαίως | Καταβάλλεται για κάθε μαθητή χωριστά, ακόμη και αν πρόκειται για μέλη της ίδιας οικογένειας. |
| β. Μεταφορά με ευθύνη των γονέων (ή των κατά νόμο επιτρόπων) | 0,35 €/χλμ (μονή διαδρομή) × ημέρες παρουσίας, με ανώτατο όριο 1.500 € ανά μαθητή ανά σχολικό έτος | Το πλαφόν των 1.500 € δεν ισχύει για μαθητές ΣΜΕΑΕ. Για αδέλφια που φοιτούν στην ίδια σχολική μονάδα ή σε σχολεία με κοινή έδρα, το επίδομα καταβάλλεται μία φορά ανά οικογένεια. |
| γ. Μεταφορά με ιδιώτες μεταφορείς σε ορεινές, δύσβατες ή νησιωτικές περιοχές (λόγω έλλειψης μέσων δημόσιας χρήσης) | Αποζημίωση μεταφορέα στο 80% του ποσού που προκύπτει από τον μαθηματικό τύπο του Παραρτήματος | Απαιτείται αιτιολογημένη απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου· τα οχήματα πρέπει να πληρούν τις προδιαγραφές (ζώνες, ΚΤΕΟ κ.λπ.). Δεν επιτρέπεται η ανάθεση σε γονείς/κηδεμόνες των μεταφερόμενων μαθητών ή στους ίδιους τους μαθητές αν έχουν ενηλικιωθεί. |
Πώς γίνεται η χορήγηση — βήμα προς βήμα
1. Υποβολή αίτησης: Ο γονέας/κηδεμόνας (ή ο ενήλικος μαθητής) υποβάλλει αίτηση στη σχολική μονάδα φοίτησης, με αποδέκτη την Περιφερειακή Ενότητα όπου διαμένει ο δικαιούχος μαθητής. Συνήθως ζητούνται: αίτηση-υπεύθυνη δήλωση, αποδεικτικό διεύθυνσης κατοικίας και στοιχεία τραπεζικού λογαριασμού (IBAN) του δικαιούχου — τα ακριβή δικαιολογητικά καθορίζονται από την κάθε Περιφερειακή Ενότητα.
2. Βεβαίωση του Διευθυντή: Ο Διευθυντής της σχολικής μονάδας βεβαιώνει ότι ο μαθητής είναι δικαιούχος μεταφοράς που δεν εξυπηρετείται από κανέναν άλλο τρόπο (ΕΜΔ -ίδια μέσα -δημόσια σύμβαση) και, το κρισιμότερο, βεβαιώνει τις ημέρες παρουσίας του μαθητή στο σχολείο (για την περ. β') ή την πραγματοποίηση της καθημερινής μεταφοράς (για την περ. γ'), καθώς το επίδομα υπολογίζεται μόνο για ημέρες πραγματικής φοίτησης.
3. Έλεγχος και εκκαθάριση από την Περιφερειακή Ενότητα: Η αρμόδια υπηρεσία ελέγχει τις προϋποθέσεις, υπολογίζει το ποσό (χιλιομετρική απόσταση μονής διαδρομής × 0,35 € × ημέρες παρουσίας για την περ. β') και εκδίδει την απόφαση χορήγησης.
4. Καταβολή: Το επίδομα καταβάλλεται στον τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου, κατά κανόνα απολογιστικά (ανά τρίμηνο, εξάμηνο ή σχολικό έτος, ανάλογα με την πρακτική κάθε Περιφέρειας).
Σημαντικό: Η επιδότηση των περιπτώσεων α' και β' και η μεταφορά με ιδιώτες μεταφορείς (περ. γ') παύουν μόλις καταστεί δυνατή η μεταφορά του μαθητή με τους κανονικούς τρόπους του άρθρου 2 (π.χ. αν προστεθεί νέο δρομολόγιο στη διάρκεια της χρονιάς). Οι Περιφέρειες μπορούν επίσης να τηρούν μητρώο ενδιαφερόμενων ιδιωτών μεταφορέων για τις ανάγκες της περ. γ'.
Τι αλλάζει με τη νέα ΚΥΑ του 2026
Με τη νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση (αρ. πρωτ. 812/04-08-2026, ΑΔΑ: ΡΨ9Η46ΜΤΛ6-Α9Κ) τροποποιείται το Παράρτημα της ΚΥΑ 50025/2018 ως προς το ελάχιστο κόστος ανά μονό δρομολόγιο:
- Σε όλη τη χώρα το ελάχιστο κόστος παραμένει στο ισόποσο των 5 χιλιομέτρων εντός πόλεως με μικρή κλίση.
- Ειδικά για τη μητροπολιτική περιφέρεια Αττικής και τη μητροπολιτική ενότητα Θεσσαλονίκης, το ελάχιστο κόστος ορίζεται πλέον στο ισόποσο των 12 χιλιομέτρων (από 10 που ίσχυε με τον διπλασιασμό), στα δρομολόγια που ανατίθενται ανά μονή ή διπλή διαδρομή — αύξηση 20%.
Η ρύθμιση στοχεύει στην αντιμετώπιση του χρόνιου προβλήματος των άγονων δρομολογίων μικρών αποστάσεων στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα, όπου οι χαμηλές αμοιβές καθιστούσαν ασύμφορη τη συμμετοχή μεταφορέων — με σοβαρότερες επιπτώσεις στη μεταφορά μαθητών ΣΜΕΑΕ. Το εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος ανέρχεται έως 1,5 εκατ. ευρώ για το 2026 και έως 7 εκατ. ευρώ ετησίως από το 2027, με κάλυψη από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους.
Χρήσιμες επισημάνσεις για γονείς
- Δηλώστε με ακρίβεια τη διεύθυνση κατοικίας κατά την εγγραφή — αυτή καθορίζει το δικαίωμα μεταφοράς.
- Η δωρεάν μεταφορά προϋποθέτει φοίτηση στο σχολείο της χωροταξικής σας περιοχής (πλην ειδικών σχολικών τύπων).
- Για κάθε ζήτημα δρομολογίων (καθυστερήσεις, αλλαγές, στάσεις) αρμόδια είναι η Περιφερειακή Ενότητα, ενώ το σχολείο λειτουργεί ως πρώτο σημείο επικοινωνίας.
- Εάν δεν εξυπηρετείστε από κανένα δρομολόγιο, ενημερωθείτε από το σχολείο για τη διαδικασία χορήγησης επιδόματος του άρθρου 3.
Θεσμικό πλαίσιο: ΚΥΑ 50025/19.09.2018 (Β' 4217), όπως τροποποιήθηκε με τις ΚΥΑ 680/2023, 53173/2022 (Β' 4294), 32239/2024 (Β' 2051) και τη νέα ΚΥΑ 812/04-08-2026.