Σήμερα, Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026, πραγματοποιήθηκε η εξέταση των Λατινικών Προσανατολισμού για τους υποψηφίους των Ημερήσιων και Εσπερινών Γενικών Λυκείων. Παρακάτω παρουσιάζονται αναλυτικά τα θέματα με τις απαντήσεις τους.
📝 Σχόλιο Συντακτικής Ομάδας EduPlus.gr
Τα φετινά θέματα Λατινικών ήταν αναμενόμενα ως προς τα κείμενα, αλλά με μέτρια-υψηλή δυσκολία στη Γραμματική και το Συντακτικό. Τα δύο κείμενα (Ρήγουλος/Σκιπίωνας και Πορκία/Βρούτος) είναι γνωστά από τα μαθήματα 15 και 38. Η Γραμματική (Γ1, Γ2β) ήταν απαιτητική με πολλούς τύπους, ιδίως οι βαθμοί του επιθέτου «Aequum» και οι ρηματικοί τύποι. Το Συντακτικό (Δ1, Δ2) ήταν κλασικό αλλά εκτεταμένο — η σύμπτυξη σε μετοχή και οι τρεις τρόποι έκφρασης σκοπού ήταν τα πιο δύσκολα σημεία.
Α1 — Μετάφραση (20 μονάδες)
Κείμενο 1ο: «Atilius Rēgulus … reliquerat pater»
Ο Ατίλιος Ρήγουλος, ενώ κατατρόπωνε τους Καρχηδονίους στην Αφρική, έγραψε στη σύγκλητο ότι ο μισθωτός εργάτης του είχε φύγει και ότι ο αγρός του είχε εγκαταλειφθεί από αυτόν. Η σύγκλητος αποφάσισε αυτό να φροντιστεί με δημόσια δαπάνη, επειδή ο Ρήγουλος απουσίαζε. Οι κόρες του Σκιπίωνα έλαβαν προίκα από το δημόσιο ταμείο, επειδή ο πατέρας τους δεν τους είχε αφήσει τίποτα.
Κείμενο 2ο: «Porcia, Bruti uxor … praeripuisset officium»
Η Πορκία, σύζυγος του Βρούτου, αφού έμαθε το σχέδιο του άνδρα της για τη δολοφονία του Καίσαρα, ζήτησε ένα μαχαιράκι κουρέα με πρόφαση δήθεν ότι ήθελε να κόψει τα νύχια της, και μ' αυτό, σαν να της γλίστρησε τυχαία, πλήγωσε τον εαυτό της. Στη συνέχεια, αφού κλήθηκε στο δωμάτιο από τις κραυγές των δούλων, ο Βρούτος ήρθε σ' αυτήν για να την επιπλήξει, γιατί είχε υφαρπάσει τη δουλειά του κουρέα.
Β1 — Γραμματολογία (10 μονάδες)
| # | Πρόταση | Απάντηση |
|---|---|---|
| 1 | Πηγή έμπνευσης Βεργιλίου | γ. Όμηρος |
| 2 | Δύο γνωστοί κωμωδιογράφοι | α. Πλαύτος & Τερέντιος |
| 3 | Pax Romana αρχίζει με τον | β. Οκταβιανό |
| 4 | Ιστορική μονογραφία | α. Σαλλούστιος Κρίσπος |
| 5 | Ίδρυσε την «αιώνια πόλη» | β. Ρωμύλος |
Β2 — Ετυμολογία (10 μονάδες)
| Στήλη Α | Στήλη Β | Εξήγηση |
|---|---|---|
| 1. dotem | ε. προδοσία | dos < do, dare / προ-δίδωμι: κοινή ρίζα δο- (δίδωμι) |
| 2. reliquerat | ζ. ελλιπής | relinquo < linquo / ἐλ-λείπω: κοινή ρίζα λειπ-/λιπ- |
| 3. conferre | α. αναφορά | con-fero / ἀνα-φέρω: κοινή ρίζα φερ- (fero) |
| 4. unguium | γ. νυχοκόπτης | unguis = νύχι / νυχ-ο-κόπτης |
| 5. secrēto | δ. επικριτικός | se-cerno (κρίνω, διαχωρίζω) / ἐπι-κριτικός: ρίζα cern-/κρι- |
Περισσεύουν: β. σειρήνα, στ. δόξα
Γ1 — Γραμματική: Κλιτοί τύποι (15 μονάδες)
| Ζητούμενο | Απάντηση |
|---|---|
| senātum → γεν. ίδιου αρ. | senātūs (4η κλ.) |
| rus → αιτ. άλλου αρ. | rura (3η κλ., ουδ. πληθ.) |
| id → γεν. θηλ. άλλου αρ. | eārum (is, ea, id → γεν. θηλ. πληθ.) |
| dotem → γεν. άλλου αρ. | dotium (dos, dotis, 3η κλ. → γεν. πληθ.) |
| illis → ον. ουδ. ίδιου αρ. | illa (ille, illa, illud → ον. ουδ. πληθ.) |
| Aequum → συγκρ. & υπερθ. ουδ. εν. ον./αιτ. | aequius (συγκρ.) / aequissimum (υπερθ.) |
| populum → κλητ. ίδιου αρ. | popule (2η κλ.) |
| viri → γεν. άλλου αρ. | virōrum (vir, viri, 2η κλ. → γεν. πληθ.) |
| cultellum tonsorium → αφαιρ. ίδιου αρ. | cultellō tonsoriō |
| ancillārum → δοτ. άλλου αρ. | ancillae (1η κλ. → δοτ. εν.) |
| certissimum → θετ. βαθμός επιρρ. | certē |
| tale consilium → ον. άλλου αρ. | talia consilia |
Γ2α — Μετοχές 2ου κειμένου (6 μονάδες)
| Μετοχή | Είδος | Απαρέμφατο ενεστώτα (ίδια φωνή) |
|---|---|---|
| elapso | μτχ. παρακ. του ēlābor (αποθετικό) | ēlābī |
| vocātus | μτχ. παρακ. παθ. του vocō | vocārī |
| molientem | μτχ. ενεστ. του mōlior (αποθετικό) | mōlīrī |
Γ2β — Ρηματικοί τύποι (9 μονάδες)
| Τύπος | Ζητούμενο | Απάντηση |
|---|---|---|
| scripsit | γεν. γερουνδίου | scribendī |
| discessisse | α' πληθ. υποτ. ενεστ. ενεργ. | discēdāmus |
| aberat | μτχ. ενεστ., ον. εν. αρσ. | absēns |
| accepērunt | αιτ. σουπίνου | acceptum |
| conferre | β' εν. προστ. μέλλ. ενεργ. | confertō |
| exigeret | α' πληθ. οριστ. παρακ. ενεργ. | exēgimus |
| interficiendo | γ' εν. οριστ. μέλλ. ενεργ. | interficiet |
| vulnerāvit | β' πληθ. οριστ. παρατ. ενεργ. | vulnerābātis |
| vēnit | γ' πληθ. υποτ. υπερσυντ. | vēnissent |
Δ1α — Συντακτική αναγνώριση (12 μονάδες)
| Όρος | Είναι… | Στο… |
|---|---|---|
| ab eo | ποιητικό αίτιο | desertum esse |
| curāri | υποκείμενο (ειδικό απαρέμφατο) | placuit |
| semper | επιρρηματικός προσδιορισμός χρόνου | exigeret |
| uxor | παράθεση | Porcia |
| temerarium | κατηγορούμενο (επιθετ. προσδ.) | factum (meum) |
| amōris | γενική υποκειμενική | indicium |
Δ1β — Προσδιορισμός τόπου: «in Africā» → στάση σε τόπο (3 μονάδες)
| Πόλη | Τύπος (στάση) | Εξήγηση |
|---|---|---|
| Roma | Romae | 1η/2η κλ. εν.: τοπική πτώση (= γεν.) |
| Athenae | Athēnīs | 1η/2η κλ. πληθ.: τοπική πτ. = αφαιρ. |
| Carthago | Carthāgine | 3η κλ.: τοπική πτ. = αφαιρ. |
Δ2α — Δευτερεύουσα πρόταση & σύμπτυξη (7 μονάδες)
«cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»
- Είδος: Δευτερεύουσα χρονικοαιτιολογική πρόταση (cum historicum)
- Συντακτική λειτουργία: Επιρρηματικός προσδιορισμός χρόνου/αιτίας στο ρήμα «poposcit»
- Εισαγωγή: Με τον χρονικοαιτιολογικό σύνδεσμο cum (ιστορικό)
- Εκφορά: Με υποτακτική (cognovisset = υπερσυντέλικος), γιατί η cum ιστορική εκφέρεται πάντα με υποτακτική. Υπερσυντέλικος γιατί δηλώνει το προτερόχρονο σε σχέση με το ρήμα της κύριας (poposcit = παρακείμενος).
Σύμπτυξη σε μετοχή: Η Porcia είναι υποκείμενο και στην κύρια και στη δευτερεύουσα. Το consilium είναι αντικείμενο του cognovisset. Χρησιμοποιούμε αφαιρετική απόλυτη (cognitus, -a, -um = παθ. μετοχή, αλλά με ενεργητική σημασία εδώ λόγω σύνηθους χρήσης): cognitō virī suī consiliō dē interficiendō Caesare
Δ2β — Σκοπός: «Brutus ad eam obiurgandam vēnit» (8 μονάδες)
Ο σκοπός δηλώνεται με τρεις τρόπους:
| Τρόπος | Μετατροπή |
|---|---|
| α) Τελική πρόταση | Brutus vēnit ut eam obiurgāret |
| β) Σουπίνο | Brutus vēnit eam obiurgātum |
| γ) Εμπρόθ. γεν. γερουνδίου | Brutus eius obiurgandae causā vēnit (γερουνδιακή έλξη) |
Σύνοψη Απαντήσεων
Β1: 1→γ, 2→α, 3→β, 4→α, 5→β | Β2: 1→ε, 2→ζ, 3→α, 4→γ, 5→δ
Δ1β: Romae, Athēnīs, Carthāgine | Δ2α: cum histor. + υποτ. υπερσυντ. → αφαιρ. απόλυτη
Οι απαντήσεις παρουσιάζονται για ενημερωτικούς σκοπούς. Πηγή: EduPlus.gr