Εγκύκλιο για τους κατ' ιδίαν διδαχθέντες μαθητές και μαθήτριες εξέδωσε το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού (αρ. πρωτ. 134921/ΓΔ4/09-10-2026, ΑΔΑ: ΡΟΦΞ46ΝΚΠΔ-ΟΘΛ). Το έγγραφο απευθύνεται στις Διευθύνσεις Δ.Ε., στα Γυμνάσια, τα ΓΕ.Λ. και τα ΕΠΑ.Λ. της χώρας και υπενθυμίζει την προθεσμία της 15ης Μαρτίου, ενώ ρυθμίζει αναλυτικά τη διαδικασία για τους κρατούμενους μαθητές.
Με μια ματιά
- Αίτηση και δικαιολογητικά στο σχολείο έως 15 Μαρτίου κάθε έτους.
- Απαιτείται έγκαιρη υπεύθυνη δήλωση προς τη Διεύθυνση του σχολείου και απουσίες εντός ορίου.
- Στα ΕΠΑ.Λ. υπάγονται μόνο οι μαθητές της Α΄ τάξης.
- Για κρατούμενους μαθητές η ένταξη γίνεται από το Υπουργείο, μέσω των Διευθύνσεων Δ.Ε.
- Οι Διευθύνσεις Δ.Ε. αποστέλλουν τους φακέλους έως το τέλος Μαρτίου.
Ένταξη στην κατηγορία των κατ' ιδίαν διδαχθέντων
Η ένταξη γίνεται με βάση το άρθρο 23 της Κ.Υ.Α. 102791/ΓΔ4/10-09-2024 (Β΄ 5130). Η εγκύκλιος υπενθυμίζει ότι οι μαθητές που πάσχουν από σοβαρές ψυχικές παθήσεις μπορούν να εντάσσονται στην κατηγορία σύμφωνα με το άρθρο 173 του ν. 4823/2021 (Α΄ 136).
Σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 23, οι γονείς, κηδεμόνες ή έχοντες την επιμέλεια (ή οι ίδιοι οι μαθητές, αν είναι ενήλικοι) υποβάλλουν αίτηση και δικαιολογητικά στο σχολείο το αργότερο μέχρι τις 15 Μαρτίου κάθε έτους, με δύο προϋποθέσεις:
- Να έχουν ενημερώσει έγκαιρα, με υπεύθυνη δήλωση, τη Διεύθυνση του σχολείου για την ιδιάζουσα περίπτωση.
- Την ημέρα υποβολής της υπεύθυνης δήλωσης, οι απουσίες του μαθητή να μην υπερβαίνουν το όριο πέραν του οποίου η φοίτηση χαρακτηρίζεται ανεπαρκής (άρθρο 25 της ίδιας Κ.Υ.Α.).
Τι ισχύει στα ΕΠΑ.Λ.
Κατά την παρ. 4 του άρθρου 23, από τους μαθητές των Επαγγελματικών Λυκείων και των Λυκείων των ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ. υπάγονται στους κατ' ιδίαν διδαχθέντες μόνο οι μαθητές της Α΄ τάξης του ΕΠΑ.Λ. (περ. ε΄ της παρ. 2 του άρθρου 43 του ν. 4186/2013).
Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται ανά περίπτωση
- Λόγοι υγείας: αίτηση και πρόσφατη ιατρική γνωμάτευση από δημόσιο νοσοκομείο με σφραγίδα Συντονιστή Διευθυντή Κλινικής του Ε.Σ.Υ. (ή νόμιμου αναπληρωτή του) ή Διευθυντή Πανεπιστημιακής Κλινικής, ή από Δημόσιο Κέντρο Υγείας της περιοχής με σφραγίδα του Διευθυντή του, ή δικαιολογητικά ιδιωτικού νοσοκομείου με υπογραφή και σφραγίδα του θεράποντος ιατρού και του Διοικητικού Διευθυντή της κλινικής.
- Παραμονή στο εξωτερικό: υπεύθυνη δήλωση των γονέων με βεβαιωμένο το γνήσιο της υπογραφής και βεβαίωση της ελληνικής προξενικής αρχής ότι δεν λειτουργεί αναγνωρισμένο ελληνικό σχολείο στον τόπο διαμονής.
- Προγράμματα απεξάρτησης: βεβαίωση του θεραπευτικού προγράμματος και της διάρκειάς του, που κατατίθεται στη Διεύθυνση Δ.Ε. και διαβιβάζεται στο Υπουργείο.
Φοίτηση: τι ισχύει για τους κατ' ιδίαν διδαχθέντες
Η φοίτηση ρυθμίζεται στις παρ. 6 έως 9 του άρθρου 23 της Κ.Υ.Α. 102791/ΓΔ4/2024:
- Παρακολούθηση μαθημάτων: μπορούν να παρακολουθούν τα μαθήματα του σχολείου, εφόσον αυτό αναγράφεται στην ιατρική γνωμάτευση και συμφωνεί ο Σύλλογος Διδασκόντων. Δεν συμμετέχουν σε εκδρομές.
- Απουσίες: καταχωρίζονται, αλλά δεν λαμβάνονται υπόψη στον χαρακτηρισμό της φοίτησης.
- Κατ' οίκον διδασκαλία: για σοβαρά βραχυχρόνια ή χρόνια προβλήματα υγείας που δεν επιτρέπουν τη μετακίνηση, εγκρίνεται με απόφαση του Διευθυντή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ύστερα από αιτιολογημένη πρόσφατη ιατρική γνωμάτευση που αναγράφει τη διάρκεια παραμονής στο σπίτι. Οι προαγωγικές ή απολυτήριες εξετάσεις των μαθητών αυτών διέπονται από τις διατάξεις των κατ' ιδίαν διδαχθέντων. Η δυνατότητα δεν ισχύει για τη Β΄ και Γ΄ τάξη ημερήσιου ΕΠΑ.Λ., τη Β΄, Γ΄ και Δ΄ εσπερινού ΕΠΑ.Λ. και των Λυκείων ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ.
- Προγράμματα απεξάρτησης: για απόκτηση απολυτηρίου Γυμνασίου ή ΓΕ.Λ. απαιτείται να έχουν παρέλθει τουλάχιστον τρία έτη από την τελευταία εγγραφή και η εγγραφή γίνεται στη Γ΄ τάξη.
Εξετάσεις και προαγωγή ανά τύπο σχολείου
| Σχολείο | Πώς εξετάζονται | Προαγωγή ή απόλυση |
|---|---|---|
| Γυμνάσιο άρθρο 14 π.δ. 126/2016 |
Το πρώτο εικοσαήμερο του Ιουνίου. Προφορικά και γραπτά στα μαθήματα των Ομάδων Α΄ και Β΄, προφορικά στην Ομάδα Γ΄. Στη Φυσική Αγωγή δεν αξιολογούνται. Η προφορική εξέταση προηγείται και γίνεται ενώπιον διμελούς επιτροπής εκπαιδευτικών. | Όπως οι υπόλοιποι μαθητές (άρθρο 12). Όσοι δεν προαχθούν τον Ιούνιο παραπέμπονται σε επαναληπτικές εξετάσεις τον Σεπτέμβριο, στα μαθήματα με βαθμό κάτω από 10. Αν και τότε δεν προαχθούν, επαναλαμβάνουν την τάξη. |
| ΓΕ.Λ. άρθρο 113 ν. 4610/2019 |
Την περίοδο Μαΐου-Ιουνίου, στα μαθήματα της τάξης. Ομάδα Α΄: προφορικά και γραπτά, στην ίδια ύλη και στα ίδια θέματα με τους υπόλοιπους μαθητές. Ομάδα Β΄: προφορικά. Η προφορική εξέταση γίνεται από τριμελή επιτροπή και προηγείται της γραπτής. | Όπως οι υπόλοιποι μαθητές (άρθρο 112). Α΄ και Β΄ τάξη: ειδική εξεταστική το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου. Γ΄ τάξη: ειδική εξεταστική το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουνίου και, αν χρειαστεί, τον Σεπτέμβριο. |
| ΕΠΑ.Λ. (μόνο Α΄ τάξη) άρθρο 136 ν. 4610/2019 |
Την περίοδο Μαΐου-Ιουνίου, προφορικά και γραπτά, σε όλα τα μαθήματα. Η προφορική εξέταση προηγείται της γραπτής. | Με βάση το άρθρο 136 του ν. 4610/2019, στο οποίο παραπέμπουν και οι ετήσιες εγκύκλιοι προγραμματισμού εξετάσεων των ΕΠΑ.Λ. |
Σε όλους τους τύπους σχολείων τα γραπτά βαθμολογούνται και αναβαθμολογούνται με την ίδια διαδικασία που ισχύει για τους μαθητές της αντίστοιχης τάξης.
Τι ζητείται από Διευθυντές σχολείων και Διευθύνσεις Δ.Ε.
- Διευθυντές σχολικών μονάδων: απαρέγκλιτη τήρηση της προθεσμίας της 15ης Μαρτίου και των προϋποθέσεων, καθώς και έγκαιρη ενημέρωση των ενδιαφερόμενων γονέων και κηδεμόνων.
- Διευθύνσεις Δ.Ε.: όπου απαιτείται διαβίβαση δικαιολογητικών στο Υπουργείο, ενδελεχής έλεγχος και άμεση αποστολή τους.
Κρατούμενοι μαθητές: εγγραφές, μετεγγραφές, κατατακτήριες εξετάσεις
Η ένταξη των κρατούμενων σε Καταστήματα Κράτησης στην κατηγορία των κατ' ιδίαν διδαχθέντων, ώστε να προσέλθουν σε κατατακτήριες εξετάσεις περιόδου Μαΐου-Ιουνίου ή και Σεπτεμβρίου, πραγματοποιείται από το Υπουργείο, ύστερα από διαβίβαση των αιτημάτων μέσω των Διευθύνσεων Δ.Ε. Για Γυμνάσια και ΓΕ.Λ. οι εξετάσεις είναι προαγωγικές ή απολυτήριες, ενώ για τα ΕΠΑ.Λ. προαγωγικές.
- Χωρίς e-εγγραφές: οι κρατούμενοι που θέλουν να εγγραφούν σε ΓΕ.Λ. ή ΕΠΑ.Λ. δεν υποβάλλουν ηλεκτρονική αίτηση. Το ίδιο ισχύει για όσους παρακολουθούν θεραπευτικά προγράμματα απεξάρτησης εγκεκριμένων οργανισμών (άρθρο 51 του ν. 4139/2013). Οι αιτήσεις υποβάλλονται χειρόγραφα.
- Σχολείο εγγραφής: το ορίζει ο Διευθυντής της Διεύθυνσης Δ.Ε. στην περιοχή της οποίας εδρεύει το Κατάστημα Κράτησης. Ο κρατούμενος επιλέγει τύπο σχολείου (ΓΕ.Λ. ή ΕΠΑ.Λ.), όχι συγκεκριμένη μονάδα.
- Γυμνάσια: οι εμπρόθεσμες εγγραφές γίνονται χειρόγραφα από τους Διευθυντές (άρθρο 8 της Κ.Υ.Α.), ενώ τα εκπρόθεσμα αιτήματα εξετάζονται από το Υπουργείο.
- Μετεγγραφές: γίνονται από το Υπουργείο, ύστερα από αίτημα του Καταστήματος Κράτησης λόγω μεταγωγής. Το Κατάστημα μεταγωγής οφείλει να στείλει άμεσα αίτηση μετεγγραφής, Βεβαίωση Κράτησης και Απόφαση Συμβουλίου Φυλακής για τον χώρο των εξετάσεων.
Τα δικαιολογητικά για εκπρόθεσμη εγγραφή κρατουμένων
- Αίτηση του κρατούμενου μαθητή και Υπεύθυνη Δήλωση ότι δεν έχει εγγραφεί σε άλλο σχολείο το τρέχον σχολικό έτος.
- Ενημερωτικό ή Υπηρεσιακό Σημείωμα από την Κοινωνική Υπηρεσία ή τη Διεύθυνση του Καταστήματος Κράτησης, ή Βεβαίωση Κράτησης ή Πειθαρχικού Ελέγχου από τη Διοίκησή του.
- Αποδεικτικό τελευταίας φοίτησης, ελεγμένο ως προς την εγκυρότητά του από τη Διεύθυνση Δ.Ε.
- Έγγραφο ή Απόφαση του Συμβουλίου Φυλακής για τον τόπο διεξαγωγής των εξετάσεων (εντός ή εκτός Καταστήματος).
- Επικαιροποιημένη Βεβαίωση συμμετοχής σε εγκεκριμένο Πρόγραμμα Συμβουλευτικής, εφόσον ο κρατούμενος παρακολουθεί τέτοιο πρόγραμμα εντός του Καταστήματος.
- Αντίγραφο Πράξης του Συλλόγου Διδασκόντων του σχολείου εγγραφής, με την οποία συμφωνεί για τη μετακίνηση εκπαιδευτικών και τη διεξαγωγή των εξετάσεων στον χώρο που όρισε το Συμβούλιο Φυλακής, χωρίς χρηματική αποζημίωση.
- Διαβιβαστικό του Καταστήματος Κράτησης προς τη Διεύθυνση Δ.Ε.
- Διαβιβαστικό της Διεύθυνσης Δ.Ε. προς το Υπουργείο, με ορισμό συγκεκριμένης σχολικής μονάδας εγγραφής.
Για τους κρατούμενους μαθητές Γυμνασίου ισχύουν τα ίδια δικαιολογητικά. Αν η εγγραφή έχει ήδη γίνει, αποστέλλεται σχετική Βεβαίωση για το τρέχον σχολικό έτος.
Προθεσμίες
| Ενέργεια | Έως πότε |
|---|---|
| Αίτηση και δικαιολογητικά του κρατουμένου στο Κατάστημα Κράτησης | 15 Μαρτίου |
| Έλεγχος και αποστολή από τη Διεύθυνση Δ.Ε. στο Υπουργείο | Τέλος Μαρτίου |
| Μετά το διάστημα αυτό | Μόνο νέα αιτήματα φυλακισθέντων, μεταγωγές, μετεγγραφές ή τροποποιήσεις αποφάσεων για σοβαρούς λόγους |
Η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι η έκδοση απόφασης από το Υπουργείο Παιδείας δεν επιβάλλει μεταγωγή. Τον τόπο κράτησης, άρα και τη σχολική μονάδα εγγραφής ή μετεγγραφής, καθορίζουν οι αποφάσεις του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, μέσω εγγράφων της αρμόδιας Εισαγγελίας.
Τι γίνεται σε περίπτωση αποφυλάκισης
Όσοι αποφυλακιστούν και θέλουν να συμμετάσχουν στις κατατακτήριες εξετάσεις ενημερώνουν τη Διεύθυνση Δ.Ε. όπου είχε διαβιβαστεί αρχικά η αίτησή τους, καθώς και τη Διεύθυνση Δ.Ε. του τόπου κατοικίας τους, αν αυτή αλλάζει. Η Διεύθυνση Δ.Ε. του τόπου κατοικίας αποστέλλει στο Υπουργείο:
- αίτηση για εκπρόθεσμη μετεγγραφή και ένταξη στους κατ' ιδίαν διδαχθέντες,
- αντίγραφο του αποφυλακιστηρίου,
- έγγραφο καθορισμού της σχολικής μονάδας μετεγγραφής.
Αν έχει ήδη εκδοθεί απόφαση ένταξης ως κρατούμενου μαθητή, ο αποφυλακισθείς μπορεί να εξεταστεί στο σχολείο όπου είναι ήδη εγγεγραμμένος, ύστερα από τροποποίηση της απόφασης από το Υπουργείο.
Τέλος, όταν η σχολική μονάδα εγγραφής είναι Παράρτημα που λειτουργεί εντός Καταστήματος Κράτησης, πρέπει να ενημερώνεται το Υπουργείο. Η εγκύκλιος ζητά η εφαρμογή της να γίνεται με σεβασμό στον ευαίσθητο χαρακτήρα των προσωπικών δεδομένων των μαθητών.
Στοιχεία εγγράφου: ΥΠΑΙΘΑ, αρ. πρωτ. 134921/ΓΔ4/09-10-2026, θέμα «Κατ' ιδίαν διδαχθέντες/είσες μαθητές/τριες», ΑΔΑ: ΡΟΦΞ46ΝΚΠΔ-ΟΘΛ. Υπογράφει η Προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Σπουδών Π.Ε. και Δ.Ε., Μαρία Δόκου.