Ολοκληρώθηκε την Κυριακή 5 Ιουλίου 2026 το 22ο Συνέδριο της ΟΛΜΕ, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα (ξενοδοχείο Royal Olympic, 2–5 Ιουλίου), με ένα αποτέλεσμα που χαρακτηρίζεται ήδη ιστορικό: για πρώτη φορά μετά το 1980, δηλαδή έπειτα από 46 χρόνια, η Αγωνιστική Συσπείρωση Εκπαιδευτικών (ΑΣΕ), η παράταξη που πρόσκειται στο ΠΑΜΕ, αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στην Ομοσπονδία των καθηγητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Με αφορμή την εξέλιξη αυτή, το EduPlus.gr επιχειρεί μια αναδρομή στην ιστορία των συνεδρίων της ΟΛΜΕ και μια αποτίμηση του σημερινού τοπίου.
Ένας αιώνας ΟΛΜΕ: από το 1924 στη Μεταπολίτευση
Η Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης ιδρύθηκε το 1924 και αποτελεί μία από τις παλαιότερες συνδικαλιστικές οργανώσεις της χώρας, με ιστορία που ξεπερνά πλέον τον αιώνα. Είναι δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση: μέλη της δεν είναι οι μεμονωμένοι εκπαιδευτικοί, αλλά οι κατά τόπους ΕΛΜΕ (Ενώσεις Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης), σήμερα 87 σε όλη την επικράτεια.
Η πορεία της Ομοσπονδίας δεν υπήρξε αδιατάρακτη. Οι δικτατορικές περίοδοι —τόσο το καθεστώς Μεταξά όσο και η επταετία 1967–1974— διέκοψαν βίαια την ελεύθερη συνδικαλιστική λειτουργία. Το συνδικαλιστικό κίνημα των καθηγητών ανασυγκροτήθηκε ουσιαστικά με τη Μεταπολίτευση, οπότε και τα συνέδρια της ΟΛΜΕ απέκτησαν τη μορφή και τον ρόλο που έχουν έως σήμερα.
Τι είναι και πώς λειτουργεί το Συνέδριο της ΟΛΜΕ
Το Συνέδριο είναι το ανώτατο όργανο της Ομοσπονδίας. Συγκαλείται τακτικά ανά διετία και σε αυτό συμμετέχουν αντιπρόσωποι που εκλέγονται με μυστική ψηφοφορία στις Γενικές Συνελεύσεις των ΕΛΜΕ, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.1264/1982 και του Καταστατικού της ΟΛΜΕ. Το Συνέδριο εγκρίνει τον απολογισμό του απερχόμενου Διοικητικού Συμβουλίου, χαράσσει το πρόγραμμα δράσης της επόμενης διετίας και εκλέγει το νέο 11μελές ΔΣ, το οποίο στη συνέχεια συγκροτείται σε σώμα.
Στην πράξη, κάθε συνέδριο λειτουργεί και ως «απογραφή» των συσχετισμών ανάμεσα στις συνδικαλιστικές παρατάξεις του κλάδου: τη ΔΑΚΕ (πρόσκειται στη ΝΔ), τις ΣΥΝΕΚ (χώρος ΣΥΡΙΖΑ), την ΠΕΚ (χώρος ΠΑΣΟΚ), την ΑΣΕ (ΠΑΜΕ/ΚΚΕ) και τις Αγωνιστικές Παρεμβάσεις (εξωκοινοβουλευτική Αριστερά και ανένταχτοι), καθώς και μικρότερα ανεξάρτητα σχήματα.
Σταθμοί στην ιστορία των συνεδρίων
Στη μεταπολιτευτική διαδρομή της, η ΟΛΜΕ συνδέθηκε με ορισμένες από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις του δημόσιου τομέα. Οι μεγάλες απεργίες των εκπαιδευτικών —με κορυφαίες εκείνες του 1988, του 1997 και τη μακρά απεργία των έξι εβδομάδων το 2006 με αιχμή τα μισθολογικά και τους διορισμούς— αποφασίστηκαν και αποτιμήθηκαν μέσα από τις συλλογικές διαδικασίες της Ομοσπονδίας, με τα συνέδρια να επικυρώνουν ή να αναπροσανατολίζουν τη στρατηγική του κλάδου.
Επί δεκαετίες, ο έλεγχος της Ομοσπονδίας εναλλασσόταν μεταξύ των παρατάξεων που πρόσκεινται στα εκάστοτε κόμματα εξουσίας. Στη μνημονιακή περίοδο, με τις δραματικές περικοπές μισθών, το πάγωμα των διορισμών και τις διαθεσιμότητες, τα συνέδρια της ΟΛΜΕ έγιναν πεδίο έντονων αντιπαραθέσεων για τη στάση απέναντι στην αξιολόγηση, τις εργασιακές σχέσεις και τον χαρακτήρα του δημόσιου σχολείου — αντιπαραθέσεων που παραμένουν ανοιχτές μέχρι σήμερα.
Όταν τα συνέδρια συγκλόνιζαν την εκπαίδευση
Υπήρξαν εποχές που ένα συνέδριο της ΟΛΜΕ ήταν εθνική είδηση. Τα πρώτα μεταπολιτευτικά συνέδρια, στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1970, σφράγισαν τον εκδημοκρατισμό του κλάδου και ανέδειξαν το αίτημα-σύμβολο μιας ολόκληρης γενιάς εκπαιδευτικών: την κατάργηση του θεσμού του Επιθεωρητή, που έγινε πράξη με τον Ν.1304/1982 και την καθιέρωση του Σχολικού Συμβούλου. Στα συνέδρια της δεκαετίας του 1980 διαμορφώθηκαν οι θέσεις του κλάδου που συνομίλησαν με τις μεγάλες τομές της περιόδου, με κορυφαία τον Ν.1566/1985 για τη δομή και λειτουργία της εκπαίδευσης.
Οι κρίσιμες συνεδριακές αποφάσεις τροφοδότησαν και τις μεγάλες συγκρούσεις: την πολύμηνη κινητοποίηση του 1988 για τα μισθολογικά, την απεργία διαρκείας του 1997 απέναντι στη μεταρρύθμιση Αρσένη και την κατάργηση της επετηρίδας, τη μεγάλη απεργία των έξι εβδομάδων το 2006 — τη μακροβιότερη εκπαιδευτική απεργία της Μεταπολίτευσης — και, στη μνημονιακή περίοδο, την αναμέτρηση του 2013, όταν η απόφαση για απεργία στη διάρκεια των Πανελλαδικών απαντήθηκε με πολιτική επιστράτευση των εκπαιδευτικών. Σε όλες αυτές τις στιγμές, οι αίθουσες των συνεδρίων ήταν ασφυκτικά γεμάτες, τα πρακτικά γέμιζαν τα πρωτοσέλιδα και οι αποφάσεις καθόριζαν την ατζέντα του δημόσιου διαλόγου για την Παιδεία.
Αξίζει να θυμίσουμε ότι, παράλληλα με τα συνδικαλιστικά, η ΟΛΜΕ διοργάνωνε και Εκπαιδευτικά Συνέδρια με επιστημονικό περιεχόμενο, σε συνεργασία με το ΚΕΜΕΤΕ — θεσμός που έφερνε σε διάλογο τον κλάδο με την πανεπιστημιακή κοινότητα και παρήγαγε τεκμηριωμένες θέσεις για το σχολείο, πέρα από τη συγκυριακή αντιπαράθεση.
Από το προσκήνιο στη διακριτική παρουσία
Η σύγκριση με το σήμερα αποτυπώνει μια αισθητή μεταβολή. Τα τελευταία συνέδρια της ΟΛΜΕ δεν συγκεντρώνουν πλέον τη δημόσια προσοχή του παρελθόντος: η κάλυψη περιορίζεται κυρίως στα εκπαιδευτικά μέσα και στις ανακοινώσεις των παρατάξεων, ενώ η θέση τους στην ευρύτερη ατζέντα του δημόσιου διαλόγου για την Παιδεία έχει συρρικνωθεί. Σημαντικό μέρος των εργασιών απορροφάται από τις παραταξιακές ισορροπίες και τα διαδικαστικά, με αποτέλεσμα οι μεγάλες προγραμματικές συζητήσεις για το σχολείο του μέλλοντος να έχουν περάσει σε δεύτερο πλάνο.
Οι αιτίες είναι πολλαπλές και δεν αφορούν μόνο την ΟΛΜΕ: η γενικότερη κάμψη της συμμετοχής στα συλλογικά όργανα, η κόπωση ενός κλάδου που είδε επί μία δεκαετία τα εισοδήματά του να συρρικνώνονται, η ηλικιακή ανανέωση που καθυστέρησε λόγω του παγώματος των διορισμών, καθώς και η δυσκολία των δεκάδων χιλιάδων αναπληρωτών —με τη συνεχή μετακίνηση από νομό σε νομό— να ριζώσουν στις τοπικές ΕΛΜΕ. Υπό το πρίσμα αυτό, η αυξημένη συμμετοχή στις φετινές αρχαιρεσίες και το ανατρεπτικό αποτέλεσμα του 22ου Συνεδρίου μπορούν να διαβαστούν ως ένδειξη ανανεωμένου ενδιαφέροντος του κλάδου για τα συλλογικά του όργανα — μένει να φανεί αν θα έχει συνέχεια.
Ο δρόμος προς το 22ο Συνέδριο: οι κάλπες των ΕΛΜΕ
Οι εκλογές αντιπροσώπων για το 22ο Συνέδριο διεξήχθησαν τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2026 στις 87 ΕΛΜΕ της χώρας, σε κλίμα έντονης παραταξιακής αντιπαράθεσης, με τη συζήτηση να περιστρέφεται γύρω από την αξιολόγηση, τις πειθαρχικές διώξεις, τους μειωμένους διορισμούς και τα μισθολογικά. Η συμμετοχή σημείωσε σημαντική άνοδο: 31.703 εκπαιδευτικοί ψήφισαν στις αρχαιρεσίες των ΕΛΜΕ, έναντι 29.541 στις αντίστοιχες διαδικασίες για το 21ο Συνέδριο του 2024 — μια αύξηση που αποτυπώνει την ένταση των προβλημάτων του κλάδου.
Το ιστορικό αποτέλεσμα του 22ου Συνεδρίου
Το αποτέλεσμα των αρχαιρεσιών της Κυριακής 5 Ιουλίου άλλαξε τον συνδικαλιστικό χάρτη της Δευτεροβάθμιας: η ΑΣΕ αναδείχθηκε πρώτη δύναμη με 85 ψήφους αντιπροσώπων και 3 έδρες στο νέο 11μελές ΔΣ, εκτοπίζοντας τη ΔΑΚΕ από την πρώτη θέση. Πρόκειται για την κορύφωση μιας σταθερά ανοδικής πορείας: από την 4η θέση στο 18ο Συνέδριο του 2017, με 55 ψήφους και 2 έδρες, η παράταξη κατέγραψε άνοδο για πέμπτο συνεχόμενο συνέδριο.
ℹ️ Το ευρύτερο πλαίσιο: Η πρωτιά της ΑΣΕ στην ΟΛΜΕ έρχεται σε συνέχεια αντίστοιχων αποτελεσμάτων σε άλλες ομοσπονδίες του Δημοσίου το ίδιο διάστημα — στη ΔΟΕ (Πρωτοβάθμια), όπου η ΑΣΕ αναδείχθηκε επίσης πρώτη δύναμη με 3 έδρες, στην ΟΕΝΓΕ, αλλά και στην ίδια την ΑΔΕΔΥ.
Καμία παράταξη, ωστόσο, δεν διαθέτει πλειοψηφία στο νέο ΔΣ. Όπως και στη ΔΟΕ, η «γεωγραφία» των εδρών προμηνύει δύσκολες συνθέσεις για την εκλογή προεδρείου και τη λήψη αποφάσεων — ένα οικείο σκηνικό για την ΟΛΜΕ, όπου οι πολυπαραταξιακές ισορροπίες αποτελούν τον κανόνα εδώ και δεκαετίες.
Οι αποφάσεις και η επόμενη μέρα
Το 22ο Συνέδριο ενέκρινε πρόγραμμα δράσης με πρώτους σταθμούς τη συμμετοχή στην πανδημοσιοϋπαλληλική στάση εργασίας της ΑΔΕΔΥ στις 14 Ιουλίου, με αιχμή την αναθεώρηση του Συντάγματος και το ζήτημα της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, και το συλλαλητήριο της ΔΕΘ στις 5 Σεπτεμβρίου, ενώ για την έναρξη της σχολικής χρονιάς προγραμματίζεται κύκλος Γενικών Συνελεύσεων και κοινών συσκέψεων με γονείς και μαθητικές-γονεϊκές οργανώσεις.
Στην ατζέντα της νέας διετίας, όπως αποτυπώθηκε και σε παρέμβαση του προέδρου της ΟΛΜΕ Θεόδωρου Τσούχλου αμέσως μετά το συνέδριο, κυριαρχούν: η οικονομική αναβάθμιση του κλάδου, οι μόνιμοι διορισμοί (οι αναπληρωτές ξεπέρασαν φέτος τις 47.000, ενώ οι προγραμματισμένοι διορισμοί περιορίστηκαν στους 5.600 από 10.000), η υπογραφή Κλαδικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, η επαναφορά του διδακτικού ωραρίου, η κατηγοριοποίηση των σχολείων, η γραφειοκρατία και το αίτημα για άμεση συνάντηση με την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας.
Συμπέρασμα
Εκατόν δύο χρόνια μετά την ίδρυσή της, η ΟΛΜΕ βρίσκεται μπροστά σε μια νέα σελίδα. Το 22ο Συνέδριο δεν κατέγραψε απλώς μια εκλογική ανατροπή· αποτύπωσε τη βαθιά δυσαρέσκεια ενός κλάδου που, με αυξημένη συμμετοχή στις κάλπες, ζήτησε πιο μαχητική εκπροσώπηση. Το αν η νέα, κατακερματισμένη σύνθεση του ΔΣ θα μεταφράσει το μήνυμα αυτό σε αποτελεσματική διεκδίκηση, θα φανεί ήδη από το φθινόπωρο — με τη νέα σχολική χρονιά και τα ανοιχτά μέτωπα των διορισμών, των μισθών και της αξιολόγησης να περιμένουν στη γωνία.
Πηγές: ΟΛΜΕ, ανακοινώσεις παρατάξεων, δηλώσεις προέδρου ΟΛΜΕ (Ιούλιος 2026).