Το Εθνικό Σύστημα ΕΕΚ σε αριθμούς: Από το ΕΠΑ.Λ. ως το ΣΑΕΚ
Σύμφωνα με το Στρατηγικό Σχέδιο για την Επαγγελματική Εκπαίδευση, Κατάρτιση και Διά Βίου Μάθηση 2025-2027 (ΚΣΕΕΚ / Γενική Γραμματεία ΕΕΚ & ΔΒΜ, Σεπτέμβριος 2025), το Εθνικό Σύστημα ΕΕΚ αριθμεί πάνω από 200.000 εκπαιδευόμενους σε τέσσερα διαφορετικά επίπεδα — από το Επαγγελματικό Λύκειο (ΕΠΑ.Λ.) ως τις Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ).
ΕΠΑ.Λ. & Π.ΕΠΑ.Λ. — Επαγγελματική Εκπαίδευση (ΕΠΠ Επίπεδο 3)
Τα Επαγγελματικά Λύκεια (ΕΠΑ.Λ.) και τα Πρότυπα Επαγγελματικά Λύκεια (Π.ΕΠΑ.Λ.) αποτελούν τη βάση του συστήματος:
- 430 σχολικές μονάδες σε όλη την Ελλάδα
- 106.485 μαθητές (98.795 στα ΕΠΑ.Λ. και 7.690 στα Π.ΕΠΑ.Λ.)
- 35 ειδικότητες κατανεμημένες σε 9 τομείς
- Μόλις το 33% των αποφοίτων Γυμνασίου επιλέγει επαγγελματική εκπαίδευση
Το Στρατηγικό Σχέδιο θέτει ως στόχο τον ενιαίο τρόπο λειτουργίας όλων των ΕΠΑ.Λ. βάσει του μοντέλου των Πρότυπων ΕΠΑ.Λ., καθώς και την ολοκλήρωση της ίδρυσης συνολικά 25 Π.ΕΠΑ.Λ. — οι μαθητές τους έχουν ήδη αυξηθεί 2,5 φορές από το 2021-2022 έως το 2024-2025.
ΕΕΚ vs Γενική Εκπαίδευση: η εικόνα και ο στόχος
Ένα από τα πιο χρόνια προβλήματα του συστήματος είναι η χαμηλή κοινωνική αναγνώριση της επαγγελματικής εκπαίδευσης. Σήμερα η αναλογία είναι:
| 33% | αποφοίτων Γυμνασίου (σχ. έτος 2024-2025) |
67% |
| Επιλέγουν ΕΕΚ (ΕΠΑ.Λ.) |
Επιλέγουν Γενικό Λύκειο |
Σύμφωνα με έρευνα του Cedefop (2023), σημαντικό ποσοστό μαθητών που εγγράφονται σε ΕΠΑ.Λ. χαρακτηρίζεται από χαμηλές σχολικές επιδόσεις — η ΕΕΚ παραμένει για πολλούς νέους «δεύτερη επιλογή» αντί για συνειδητή επαγγελματική κατεύθυνση.
🎯 Ευρωπαϊκός στόχος (Δήλωση Osnabrück 2020): Τουλάχιστον 82% των αποφοίτων ΕΕΚ να είναι απασχολούμενοι, το 60% να έχει αποκτήσει εμπειρία μάθησης στον χώρο εργασίας κατά τις σπουδές, και το 8% να συμμετέχει σε κινητικότητα στο εξωτερικό. Για τη Διά Βίου Μάθηση, ο στόχος ορίζει συμμετοχή 60% των ενηλίκων ετησίως σε διαδικασίες μάθησης έως το 2030.
ΕΠΑ.Σ. & Ε.Σ.Κ. — Μεταγυμνασιακή ΕΕΚ (ΕΠΠ Επίπεδο 4)
Στο επίπεδο 4 εντάσσονται οι Επαγγελματικές Σχολές Κατάρτισης (Ε.Σ.Κ.) του ΥΠΑΙΘΑ και οι Επαγγελματικές Σχολές Μαθητείας (ΕΠΑ.Σ.) της ΔΥΠΑ:
- 56 μονάδες ΕΠΑ.Σ. σε όλη τη χώρα
- 7.668 μαθητευόμενοι
- Δυικό σύστημα μάθησης — θεωρία και πρακτική στον χώρο εργασίας
- Δημοφιλείς ειδικότητες: κομμωτική, μαγειρική, υποστήριξη συστημάτων υπολογιστών
ΣΑΕΚ & Μεταλυκειακό Έτος — Μεταλυκειακή Κατάρτιση (ΕΠΠ Επίπεδο 5)
Οι Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ, πρώην ΙΕΚ) αποτελούν τον μεγαλύτερο πυλώνα:
- 217 δημόσιες ΣΑΕΚ (2024), εκ των οποίων 125 αρμοδιότητας ΥΠΑΙΘΑ
- 31.713 καταρτιζόμενοι στις δημόσιες ΣΑΕΚ ΥΠΑΙΘΑ & 46.000 στις ιδιωτικές
- Μέσος χρόνος εύρεσης εργασίας: 7,4 μήνες
- Μεταλυκειακό Έτος – Τάξη Μαθητείας: 6.955 μαθητευόμενοι (2024-2025) — συνεχής αύξηση
Διά Βίου Μάθηση (ΔΒΜ)
Στον πυλώνα της Διά Βίου Μάθησης λειτουργούν τα ΚΔΒΜ/ΚΕΚ, τα ΕΕΕΕΚ, τα ΑΛΜ (Ατομικοί Λογαριασμοί Μάθησης), τα ΚΕΕΚ και τα ΣΔΕ (Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας). Ωστόσο, η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί σημαντικά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο συμμετοχής ενηλίκων σε προγράμματα κατάρτισης (47% EU έναντι πολύ χαμηλότερου ελληνικού ποσοστού, στοιχεία Eurostat 2022).
Δομές ΕΣΕΕΚ — ΕΠΠ Επίπεδα 3, 4, 5 & Διά Βίου Μάθηση (πηγή: ΥΠΑΙΘΑ / ΓΓ ΕΕΚ & ΔΒΜ)
Η ανάλυση SWOT του Στρατηγικού Σχεδίου
Το Στρατηγικό Σχέδιο 2025-2027 συνοδεύεται από ανάλυση SWOT — ένα διεθνώς καθιερωμένο εργαλείο στρατηγικού σχεδιασμού. Το ακρωνύμιο προέρχεται από τις αγγλικές λέξεις Strengths (Δυνατά σημεία), Weaknesses (Αδυναμίες), Opportunities (Ευκαιρίες) και Threats (Απειλές). Χωρίζει δηλαδή την αξιολόγηση ενός συστήματος σε τέσσερις κατηγορίες: δύο που αφορούν το εσωτερικό περιβάλλον (τι κάνουμε καλά, τι μας λείπει) και δύο που αφορούν το εξωτερικό περιβάλλον (ποιες ευκαιρίες υπάρχουν, ποιοι κίνδυνοι μας απειλούν).
| 💪 Δυνατά σημεία | ⚠️ Αδυναμίες |
|
|
| 🚀 Ευκαιρίες | 🔴 Απειλές |
|
|
Τι προβλέπει το Στρατηγικό Σχέδιο 2025-2027 για τα ΕΠΑ.Λ.
Οι κύριοι στόχοι για τα ΕΠΑ.Λ. στην περίοδο 2025-2027 είναι:
- Ενιαίος τρόπος λειτουργίας βάσει μοντέλου Π.ΕΠΑ.Λ.
- Επανεξέταση και εξορθολογισμός ειδικοτήτων — σύνδεση με επαγγελματικά δικαιώματα
- Ανάπτυξη 30 νέων ειδικοτήτων ΣΑΕΚ με αντίστοιχη επικαιροποίηση
- Δίκτυο ψυχολόγων και ψυχοκοινωνικές δομές σε όλα τα ΕΠΑ.Λ.
- Ολοκλήρωση εργαστηριακού εξοπλισμού μέσω ΕΣΠΑ/ΤΑΑ
- Ενίσχυση Γραφείων Επαγγελματικής Ανάπτυξης & Σταδιοδρομίας (Γ.Ε.Α.Σ.)
- Ψηφιακός μετασχηματισμός και πράσινες δεξιότητες σε όλες τις ειδικότητες
Πόροι χρηματοδότησης 2025-2027
Οι δράσεις του Στρατηγικού Σχεδίου χρηματοδοτούνται τόσο από εθνικούς όσο και από ενωσιακούς πόρους, μέσω πέντε κύριων πηγών:
| Πηγή Χρηματοδότησης | Ποσό / Πεδίο | Σχέση με ΕΕΚ |
| Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (Π.Δ.Ε.) | 1,012 δις € για ΥΠΑΙΘΑ (2025) 810 εκ. εθνικό/ΕΣΠΑ 202 εκ. από ΤΑΑ |
Βασικό εργαλείο αναπτυξιακής πολιτικής — καλύπτει υποδομές και λειτουργικές δαπάνες ΕΕΚ |
| Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (Ε.Π.Α.) 2021-2025 | 620 εκ. € για ΥΠΑΙΘΑ (συνολικό Ε.Π.Α.: 10 δις €) |
Χρηματοδοτεί μεταρρυθμίσεις, υποδομές, ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού |
| ΕΣΠΑ 2021-2027 (Πρόγραμμα ΠΑΔΚΣ) |
4,161 δις € συνολικά Εκπαίδευση & ΔΒΜ: 1,223 δις € |
Αναβάθμιση ΕΕΚ, κατάρτιση, ψηφιακές & πράσινες δεξιότητες, συμπεριληπτική εκπαίδευση |
| Ταμείο Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ / «Ελλάδα 2.0») | 79,8 εκ. € αναβάθμιση ΕΕΚ 113,6 εκ. € εργαστηριακός εξοπλισμός 1,4 δις € νέα στρατηγική ΔΒΜ |
Π.ΕΠΑ.Λ., Θεματικά ΣΑΕΚ, ψηφιοποίηση ΕΟΠΠΕΠ, εξοπλισμός ΕΚ για ΣΑΕΚ/ΕΠΑ.Λ./Μεταλυκειακό Έτος |
| Erasmus+ 2021-2027 | 27% του διαθέσιμου προϋπολογισμού για ΕΕΚ | Κινητικότητα μαθητευόμενων & εκπαιδευτών — πάνω από 70% των συμμετεχόντων οργανισμών είναι ΕΠΑ.Λ. & ΣΑΕΚ |
Πηγή: Στρατηγικό Σχέδιο για την ΕΕΚ & ΔΒΜ 2025-2027, Κεντρικό Συμβούλιο Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης / Γενική Γραμματεία ΕΕΚ & ΔΒΜ, Σεπτέμβριος 2025.