ΕΠΑΛ: Ο χάρτης τομέων και ειδικοτήτων σε αριθμούς – 434 σχολεία, 35 ειδικότητες

Σε 434 Επαγγελματικά Λύκεια λειτουργούν το 2025-26 1.810 τομείς στη Β΄ τάξη και 3.026 ειδικότητες στη Γ΄. Πέντε τομείς καλύπτουν σχεδόν όλο τον χάρτη, ενώ 19 από τις 35 ειδικότητες προσφέρονται σε λιγότερα από 80 σχολεία.

Με μια ματιά

• 434 σχολεία σε 59 Διευθύνσεις Δ.Ε. και 13 Περιφέρειες, μαζί με τη Σιβιτανίδειο Σχολή.
• 303 ημερήσια, 106 εσπερινά και 25 πρότυπα ΕΠΑΛ.
• 9 τομείς στη Β΄ τάξη και 35 ειδικότητες στη Γ΄.
• Κάθε σχολείο έχει κατά μέσο όρο 4,2 τομείς στη Β΄ και 7,1 ειδικότητες στη Γ΄.

Οι τομείς της Β΄ τάξης

Η διαφορά ανάμεσα στους «μεγάλους πέντε» και τους υπόλοιπους τέσσερις τομείς είναι κάθετη. Η Γεωπονία πέφτει στο 38%, ενώ τα Ναυτιλιακά βρίσκονται μόλις σε ένα στα οκτώ σχολεία, σχεδόν τα μισά σε Αττική (16) και Αιγαίο (14). Ο τομέας Υγείας προηγείται και στη Γ΄: ένα στα τέσσερα τμήματα ειδικότητας (26%) ανήκει σε αυτόν.

Οι ειδικότητες της Γ΄ τάξης

Ηλεκτρολόγοι, μηχανικοί οχημάτων, πληροφορικοί, βοηθοί νοσηλευτές και διοικητικοί υπάλληλοι είναι ο «κορμός» του ΕΠΑΛ: κάθε μία βρίσκεται σε 215–260 σχολεία, δηλαδή σχεδόν σε ένα στα δύο ΕΠΑΛ ή περισσότερα. Στο άλλο άκρο, οκτώ ειδικότητες είναι σχεδόν «συλλεκτικές»:

Ημερήσια, εσπερινά και πρότυπα

Τα εσπερινά και τα πρότυπα ΕΠΑΛ είναι τα πιο «πολυδύναμα»: με 8,6–8,9 ειδικότητες ανά σχολείο στη Γ΄, έναντι 6,5 στα ημερήσια.

Τα εσπερινά σηκώνουν δυσανάλογο βάρος σε ειδικότητες για εργαζόμενους: συγκεντρώνουν το 51% των σχολείων με «Υπάλληλο Αποθήκης και Συστημάτων Εφοδιασμού», το 47% με «Βοηθό Φαρμακείου» και το 41% με «Τεχνικό Θερμικών και Υδραυλικών Εγκαταστάσεων», ενώ αποτελούν μόλις το 24% των σχολείων. Πρότυπο ΕΠΑΛ δεν υπάρχει στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.

Ανά Περιφέρεια

Αττική και Κεντρική Μακεδονία έχουν 157 από τα 434 ΕΠΑΛ (36%). Τη μεγαλύτερη ποικιλία ανά σχολείο δεν την έχει η Αττική, αλλά η Δυτική Μακεδονία (8,8 ειδικότητες), η Κεντρική Μακεδονία (8,7) και η Κρήτη (8,3).

Η Στερεά Ελλάδα είναι η μόνη Περιφέρεια χωρίς κανέναν τομέα Εφαρμοσμένων Τεχνών. Το Βόρειο Αιγαίο, αναλογικά, έχει το υψηλότερο ποσοστό ναυτιλιακών: 7 στα 18 σχολεία προσφέρουν τον τομέα.

Αττική

Η Αττική προσφέρει 34 από τις 35 ειδικότητες — λείπει μόνο η Επιπλοποιία-Ξυλογλυπτική. Η Δ/νση Δ.Ε. Πειραιά έχει τις περισσότερες προσφορές (222), η Α΄ Αθήνας τα περισσότερα σχολεία (19).

• Ναυτιλιακά: 16 αττικά ΕΠΑΛ έχουν τον τομέα στη Β΄, τα 9 στη Δ/νση Πειραιά (μεταξύ τους Αίγινα, Σαλαμίνα, Γαλατάς και Πέραμα).
• Σπάνιες ειδικότητες: και τα 3 σχολεία με Σχεδίαση και Παραγωγή Ενδύματος είναι αττικά (Καισαριανή, 2ο Εσπ. Πειραιά, 2ο Εσπ. Αχαρνών). Η Αττική έχει επίσης τα 4 από τα 8 σχολεία με Μηχανοσυνθέτη Αεροσκαφών και τα 3 από τα 6 με Αργυροχρυσοχοΐα.

Ασυνέχειες ανάμεσα στη Β΄ και τη Γ΄

Σε 97 περιπτώσεις ένα σχολείο έχει τομέα στη Β΄ χωρίς καμία ειδικότητα του ίδιου τομέα στη Γ΄· σε 27 συμβαίνει το αντίθετο. Το πρώτο σημαίνει νέο τομέα ή τμήμα Γ΄ που δεν συγκροτήθηκε· το δεύτερο, ειδικότητα που δεν θα έχει νέα σειρά μαθητών.

• Τομέας Β΄ χωρίς Γ΄: Οικονομίας 24, Πληροφορικής 16, Ηλεκτρολογίας 15, Γεωπονίας 12, Υγείας 12, λοιποί 18.
• Ειδικότητα Γ΄ χωρίς τομέα Β΄: τις περισσότερες φορές η Πληροφορική (13 σχολεία, κυρίως μικρά νησιωτικά ή επαρχιακά ΕΠΑΛ: Μήλος, Πάρος, Σητεία, Καρλόβασι, Αρναία, Φιλιάτες κ.ά.).

Οι 27 αυτές ειδικότητες είναι ο πιο άμεσος δείκτης για το ποιες προσφορές σβήνουν στα επόμενα χρόνια.

Πώς μετρήθηκαν

Το αρχείο «Τομείς και Ειδικότητες ΕΠΑΛ-ΠΕΠΑΛ» (Φεβρουάριος 2026), από τα ανοιχτά δεδομένα του Υπουργείου Παιδείας, έχει 5.863 γραμμές. Οι 1.027 είναι επαναλήψεις του ίδιου τομέα ή της ίδιας ειδικότητας στο ίδιο σχολείο (πιθανότατα περισσότερα τμήματα) και μετρήθηκαν μία φορά. Οι αριθμοί αφορούν συνεπώς 4.836 μοναδικές προσφορές (σχολείο × τομέας/ειδικότητα × τάξη) και όχι αριθμό μαθητών. Το αρχείο δεν περιέχει την Α΄ τάξη, γιατί εκεί δεν υπάρχουν τομείς.

Πηγή: Υπουργείο Παιδείας – Ανοιχτά Δεδομένα, σύνολο «Τομείς και ειδικότητες ΕΠΑΛ και ΠΕΠΑΛ» της Διεύθυνσης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, σύμφωνα με την απόφαση 48965/Α7/23-04-2026 για τα ανοιχτά δεδομένα (κεφ. Ι΄ ν. 4727/2020).

Προτάσεις για την αναβάθμιση της τεχνικής-επαγγελματικής εκπαίδευσης

Τα στοιχεία δείχνουν ένα δίκτυο ευρύ αλλά ομοιόμορφο: πέντε τομείς παντού, σπάνιες ειδικότητες σε λίγα αστικά κέντρα και δεκάδες σχολεία χωρίς συνέχεια από τη Β΄ στη Γ΄. Από αυτά προκύπτουν επτά προτάσεις:

1. Σχεδιασμός ειδικοτήτων ανά περιοχή. Ο χάρτης να ακολουθεί την τοπική οικονομία. Η Ζωική Παραγωγή υπάρχει μόλις σε 13 σχολεία και τα Ναυτιλιακά σε 54, σε μια χώρα με ισχυρό πρωτογενή τομέα και ναυτιλία. Ο σχεδιασμός να γίνεται με τους περιφερειακούς φορείς, τα επιμελητήρια και τα στοιχεία απασχόλησης.
2. Εγγύηση συνέχειας Β΄–Γ΄. Κανένας μαθητής να μην μένει χωρίς ειδικότητα στο σχολείο του. Για μικρά και νησιωτικά ΕΠΑΛ χρειάζονται χαμηλότερα όρια μαθητών ή διασχολικά τμήματα.
3. Σπάνιες ειδικότητες ως κέντρα αναφοράς. Οι οκτώ ειδικότητες με λιγότερα από 15 σχολεία να γίνουν εθνικού εύρους προορισμοί, με στέγαση ή επίδομα μετακίνησης για μαθητές από άλλες περιοχές.
4. Ενίσχυση των εσπερινών. Είναι το 24% των σχολείων αλλά τα πιο πολυδύναμα (8,6 ειδικότητες ανά σχολείο). Χρειάζονται ευέλικτα ωράρια και αναγνώριση της εργασιακής εμπειρίας των ενήλικων μαθητών.
5. Πρότυπο ΕΠΑΛ σε κάθε Περιφέρεια. Το Βόρειο Αιγαίο δεν έχει κανένα, ενώ η Αττική έχει έξι.
6. Εργαστήρια και επιμόρφωση για τις νέες τεχνολογίες. Οι πιο διαδεδομένες ειδικότητες αλλάζουν γρήγορα: ηλεκτροκίνηση στον Τεχνικό Οχημάτων (235 σχολεία), ανανεώσιμες πηγές και αυτοματισμοί στον Ηλεκτρολόγο (260). Χρειάζονται σύγχρονος εξοπλισμός και στοχευμένη επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ειδικοτήτων.
7. Ανοιχτά και πλήρη δεδομένα. Το Υπουργείο ήδη δημοσιεύει τον χάρτη ως ανοιχτά δεδομένα· να προστεθεί ο αριθμός τμημάτων και μαθητών ανά ειδικότητα. Μόνο έτσι μπορεί να αξιολογηθεί αν οι ειδικότητες γεμίζουν και πού χάνονται μαθητές.

Η επαγγελματική εκπαίδευση δεν χρειάζεται περισσότερα σχολεία. Χρειάζεται σωστότερη διανομή αυτών που ήδη υπάρχουν και σταθερή σύνδεση με την αγορά εργασίας.