Υπάρχουν επιτροπές που συγκροτούνται με κριτήρια.

Υπάρχουν επιτροπές που συγκροτούνται με ισορροπίες.

Και υπάρχει και η επιτροπή για το Λύκειο — που μοιάζει να συγκροτήθηκε με random επιλογή σε Excel.

Γιατί μόνο έτσι μπορεί να εξηγηθεί μια σύνθεση όπου:

• συμμετέχουν δεκάδες πανεπιστημιακοί,

• υψηλό ποσοστό προέρχεται από την Πρωτοβάθμια,

• υπάρχουν συνταξιούχοι, διοικητικοί, στελέχη,

• αλλά λείπουν αυτοί που ζουν καθημερινά το Λύκειο.

Ούτε διευθυντές λυκείων. Ούτε εκπαιδευτικοί τάξης. Ούτε ουσιαστική παρουσία της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης.

Δηλαδή μια επιτροπή για το Λύκειο που συζητά το Λύκειο χωρίς το Λύκειο.

Η μεθοδολογία: αποφασίζουμε χωρίς να εφαρμόζουμε

Η ελληνική εκπαίδευση έχει ένα διαχρονικό ταλέντο: να αναθέτει τον σχεδιασμό σε όσους δεν θα τον εφαρμόσουν.

Ο άνθρωπος που γράφει το πρόγραμμα δεν θα διδάξει. Ο άνθρωπος που το ψηφίζει δεν θα το εφαρμόσει. Ο άνθρωπος που θα το εφαρμόσει δεν συμμετείχε.

Έτσι διατηρείται η ισορροπία του συστήματος: κανείς δεν ευθύνεται, γιατί κανείς δεν αποφάσισε μόνος του απλώς «η επιτροπή εισηγήθηκε».

Η σύνθεση που θυμίζει κοινωνικό πείραμα

Αν κάποιος κοινωνιολόγος ήθελε να μελετήσει τη διοίκηση της εκπαίδευσης ως φαινόμενο, δεν θα έφτιαχνε καλύτερο δείγμα:

• πολλοί από τη βαθμίδα που δεν αφορά το θέμα,

• λίγοι από τη βαθμίδα που αφορά,

• ελάχιστοι από την εφαρμογή,

• και αρκετοί από το παρελθόν.

Το αποτέλεσμα δεν είναι λάθος. Είναι σύστημα. Γιατί έτσι το πόρισμα θα είναι πάντα: «θεωρητικά άρτιο και πρακτικά ανεφάρμοστο».

Η ευθύνη δεν είναι της επιτροπής

Οι επιτροπές δεν αυτοσυστήνονται. Δεν ξυπνούν ένα πρωί οι πανεπιστημιακοί και λένε «πάμε να αναμορφώσουμε το Λύκειο». Κάποιος τους επιλέγει.

Και εδώ εμφανίζεται ο πραγματικός μηχανισμός της διοίκησης: η συγκρότηση δεν είναι παιδαγωγική πράξη — είναι διοικητική πράξη. Την επιλογή την αναλαμβάνουν τα επιτελεία. Το πολιτικό γραφείο. Οι άνθρωποι που γνωρίζουν πώς να φτιάχνουν μια επιτροπή που:

• να μην συγκρούεται,

• να μην ρισκάρει,

• να μην εκπλήσσει,

• και κυρίως να μην παράγει ανεξέλεγκτο αποτέλεσμα.

Έτσι γεννιούνται τα πορίσματα που «ικανοποιούν όλους» και δεν εφαρμόζονται ποτέ.

Το πραγματικό πρόβλημα

Δεν είναι ότι η επιτροπή έχει λάθος ανθρώπους. Είναι ότι λείπουν οι σωστοί άνθρωποι. Η εκπαιδευτική πολιτική στην Ελλάδα δεν πάσχει από έλλειψη γνώσης. Πάσχει από έλλειψη εμπειρίας μέσα στο δωμάτιο όπου λαμβάνεται η απόφαση. Το σχολείο αντιμετωπίζεται ως αντικείμενο μελέτης, όχι ως ζωντανός οργανισμός. Και έτσι το Λύκειο μετατρέπεται σε θεωρητικό μοντέλο  που λειτουργεί άψογα σε παρουσιάσεις και καθόλου στις αίθουσες.

Η τελική ειρωνεία

Η επιτροπή έχει ως στόχο να σχεδιάσει το μέλλον του Λυκείου. Αλλά στην πράξη επιβεβαιώνει το παρελθόν της διοίκησης: οι αλλαγές στην εκπαίδευση σχεδιάζονται μακριά από την εκπαίδευση. Και κάπως έτσι, πριν καν γραφτεί το πόρισμα, γνωρίζουμε ήδη το βασικό του χαρακτηριστικό: θα είναι σοβαρό, τεκμηριωμένο, ισορροπημένο και ανεφάρμοστο.

 Συνολικά μεγέθη

Κατανομή ανά θεσμική κατηγορία

(ποιος χώρος εκπροσωπείται)

 Συμπέρασμα:

~69% της επιτροπής είναι διοίκηση και πανεπιστήμιο → όχι σχολική βάση

Πανεπιστημιακοί — εσωτερική ανάλυση

Κατανομή ανά γνωστικό πεδίο (ΑΕΙ)

~45% των πανεπιστημιακών είναι καθαρά εκπαίδευσης/μάθησης

Διοικητική ιεραρχία εκπαίδευσης

Πρωτοβάθμια vs Δευτεροβάθμια

Σχεδόν ισορροπημένη εκπροσώπηση — σπάνιο για επιτροπή εξετάσεων.

Συνδικαλιστική και κοινωνική εκπροσώπηση

Δημόσιο vs Ακαδημαϊκό vs Πρακτική

Τελική αριθμητική εικόνα

Η επιτροπή είναι:

• πολύ μεγάλη (106)

• διοικητικο-ακαδημαϊκή (≈78%)

• λιγότερο εκπαιδευτικοκεντρική (≈14%)

• με ελεγχόμενη κοινωνική εκπροσώπηση (≈8%)